Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Tarımsal Yapılar Ve Sulama Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HALİL İBRAHİM ARSLAN
Danışman: Yasemin Kuşlu
Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı Erzurum ili
Pasinler ilçesinde faaliyet gösteren sulama kooperatiflerinin performanslarını
ortaya koymaktır. Analiz yapılırken, fiziksel ve teknik altyapı; sulama alanı
ve arazi yönetimi; sulama yöntemleri ve uygulamaları; işletim, bakım ve yönetim
bilgileri ile ekonomik ve finansal yönetim olmak üzere beş farklı ölçüt dikkate
alınmıştır.
Yöntem: Araştırmada Erzurum Pasinler
İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğüne kayıtlı olan dokuz sulama kooperatifine (Alvar,
Büyüktüy-Küçük Tüy- Saksı, Karavelet, PA-SU, Porsuk, Pusudere, Şehit Burak
Karakoç, Tepecik-Sunak-Altınbaşak ve Yiğittaşı) ilişkin genel kurul
toplantılarından elde edilen veriler ve performans raporları dikkate
alınmıştır. Kooperatif performans ölçütleri; güçlü ve zayıf yönler ile
fırsatlar ve tehditler (GZFT) analiziyle ortaya konulmuştur.
Bulgular: Dokuz sulama kooperatifinden Porsuk, yüzey suyu; diğerleri ise yeraltı
suyu kullanmaktadır. En fazla sayıda sulama kuyusuna sahip kooperatif PA-SU
(120 adet); en yüksek ortalama debiye sahip kooperatif Alvar (65 L/s); en
yüksek elektrik gücü Alvar (47,5 Kw) olarak tespit edilmiştir. Sulama alanı en
büyük kooperatif PA-SU, (75000 da) olup, sulama oranı PA-SU, Tepecik, Porsuk ve
Şehit Burak Karakoç kooperatiflerinde % 100 olarak gerçekleşmiştir. Kooperatif
alanlarında arazi toplulaştırma uygulaması yoktur. Tüm kooperatiflerde yüzey
sulama yöntemi kullanılmaktadır. Porsuk kooperatifi su iletimini cazibe ile
yaparken, diğer kooperatifler elektrik enerjisine gereksinim duymaktadır. Tüm
kooperatiflerde su ücretlerinin toplanması elden makbuz yolu ile yapılmaktadır.
Sonuç: Sulama kooperatiflerinin
sürdürülebilirliği için yenilenebilir enerji sistemlerine geçiş, modern sulama
yöntemlerinin yaygınlaştırılması, arazi toplulaştırma çalışmaları ve dijital
finansal yönetim sistemlerinin benimsenmesi gerekmektedir. Ayrıca, personel
kapasitesinin artırılması, bakım süreçlerinin kurumsallaştırılması ve
kamu-üniversite iş birliğine dayalı politika desteği stratejik olarak
önceliklidir.
Anahtar
Kelimeler: Pasinler,
Sulama Kooperatifi, Sulama Alanı Arazi Yönetimi, Sulama Oranı, GZFT
Eylül
2025, 87 sayfa