Tarihi kent dokusunda yeni yapının değerlendirilmesi: Erzurum Arkeoloji Müzesi örneği
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, -, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ELİF TAŞDAN
Danışman: Neslihan Kulözü Uzunboy
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Çalışmanın amacı, tarihi çevrede yeni yapı yapma konusunda geliştirilmiş kriterlerin mimari ürünü ne ölçüde yönlendirdiği ve yeni yapının tarihi çevreye etkisinin Erzurum Arkeoloji Müzesi örneğinde konuyla ilgili uzmanların (mimar, şehir plancı, peyzaj mimarı, sanat tarihçi) perspektifinden ortaya konulmasıdır. Yöntem: Çalışma literatür taraması, verilerin toplanması, verilerin analizi, araştırma bulguları ve sonuçlar olmak üzere beş aşamadan oluşmaktadır. Öncelikle literatür taraması yapılarak ilgili kaynaklardaki tarihi çevrede yeni yapı yapma konusunda geliştirilmiş kriterler çalışma kapsamında 6 başlık altında kategorize edilmiştir. Kategorize edilen kriterlerden hareketle veri toplama aracı olarak 5'li Likert tipi ölçeğe dayalı anket hazırlanmış ve uygulanmıştır. Elde edilen veriler SPSS 22.0 paket programında basit ve kompleks analiz teknikleri kullanılarak analiz edilmiş ve araştırma bulguları ortaya konulmuştur. Sonuç olarak elde edilen bulgular değerlendirilmiş ve önerilerde bulunulmuştur. Bulgular: Çalışma kapsamında 12 başlık altında toplanan sorular Erzurum'da yaşayan 97 uzman tarafından cevaplandırılmıştır. İlk 6 başlıkta cinsiyet, yaş, meslek, uzmanlık düzeyi, benimsenen yaklaşım ve yapıyı görme durumlarına ilişkin sorular; sonraki 6 başlıkta ise çalışma kapsamında belirlenmiş kriterlere yönelik sorular değerlendirilmiştir. Araştırma kapsamında toplanan nitel verinin korelasyon, regresyon ve ayırma analizi teknikleriyle analiz edilmesi sonucunda çalışmanın bulgularına ulaşılmıştır. Sonuç: Araştırma bulgularına dayanarak, çalışmanın sonucunda tarihi çevrede yeni yapı konusunda geliştirilmiş kriterlerin Erzurum Arkeoloji Müzesi'nde düşük ölçüde yönlendirici olduğu, yapının bulunduğu tarihi çevrede ayırt edilebilirliğinin yüksek olduğu ve bununla birlikte yer aldığı tarihi çevredeki tarihi yapılar içinde egemen bir yapı konumunda olduğu ile tarihi çevrenin silüetini olumsuz etkilediği sonuçlarına ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Tarihi çevre, tarihi dokuda yeni yapı, koruma, tasarım kriterleri