A bio-psycho-socio-cultural approach to disability: William Golding's Lord of the Flies and Doris Lessing's The Fifth Child and Ben, in the World

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi, İngiliz Dili ve Edebiyatı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: Mehri Razmi

Danışman: Mukadder Erkan

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu tez çalışması William Golding'in Sineklerin Tanrısı ve Doris Lessing'in Beşinci Çocuk ve Ben, Dünyada romanlarında engelliliğe biyopsikososyokültürel bir yaklaşımla incelemeyi amaçlamaktadır. Engellilerin biyolojik işleyişini incelemenin yanı sıra, engelli karakterlerin davranışlarını ve duygusal tepkilerini incelemek için biyopsikososyokültürel engellilik modeliyle ilgili sosyo-kültürel ve psikolojik teorileri uygulayacaktır. Engellilik çalışmalarının disiplinler arası olması, beşerî bilimler ve sosyal bilimler içindeki çeşitli disiplinlerde engelliliği incelemek için yeni yaklaşımları kışkırtmıştır. Beşerî bilimlerde ve özellikle edebi çalışmalarda, akademik ilgi, yalnızca batı kültürünün, engelliliğin tıbbi ve sosyal modellerini uygulayarak engelliliği nasıl anladığı ve temsil ettiği üzerine odaklanır. Daha kapsamlı bir model olan Biyo-psiko-sosyo-kültürel yaklaşım, engelli bireyleri doğru yansıtacak şekilde psikolojik boyutlar eklenerek sosyal ve tıbbi modeller arasında bir yere yerleştirilebilir. Engellilik doğası gereği sistematik olarak biyopsikososyal olduğundan, biyopsikososyokültürel modeli bu gerçeği anlayıp inceleyebilmemiz ve böylece engelli bireyleri toplumun temel katılımcıları olarak anlamamız ve tanımamız için araçlar sağlayabilir. Anahtar Kelimeler: engellilik, biyopsikososyokültürel model, engelli, bozulma