Doğu anadolu bölgesinde yaşayan FMF tanılı çocuklarda paraoksonaz ve arilesteraz seviyelerinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2011
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SEFER ÜSTEBAY
Danışman: CELALETTİN KOŞAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Ailesel Akdeniz ateşi otozomal resesif kalıtımla geçiş gösteren, periyodik ateş, karın ağrısı, artrit/artralji ve erizepel benzeri deri döküntüsü şeklinde klinik bulgu veren bir hastalıktır. Hastalığın patogenezinde genetik geçiş ve çevresel faktörler önemli olmakla beraber hastalığın patogenezi halen net olarak açıklanabilmiş değildir. FMF' de nötrofiller, lenfositler ve makrofajların aktivasyonu sırasında bu hücrelerden sitokinler ve ROS salgılanır. Ortaya çıkan bu ROS tüm hücresel yapılara ve dokulara zarar verebilir. Atak dönemlerinde aktive olmuş enflamatuar hücrelerin dokulara göçü sonrası oluşan serbest oksijen radikallerinin FMF patofizyolojisinde önemli bir etken olduğu bildirilmektedir. FMF hastalığında artmış inflamasyon, sitokinler ve oluşan ROS vücudun oksidan yüklenmesine sebep olmaktadır. Oluşan bu oksidatif stres vücudumuzda endojen ve ekzojen kaynaklı birçok antioksidan tarafından dengelenmektedir.Endojen antioksidan enzimlerden olan paraoksonaz1 (PON1) ve arilesteraz (ARE) düzeyleri ile ilgili birçok çalışma yapılmıştır. Bu çalışmalarda oksidatif stresin oluştuğu ve ROS `un arttığı durumlarda PON1 ve ARE düzeylerinde düşüklük olduğu gösterilmiştir. Bu çalışmada FMF hastalarında oksidatif stresin bir göstergesi olabileceğini düşündüğümüz endojen antioksidan enzimlerden serum PON1 ve ARE düzeylerinin FMF 'teki düzeylerini araştırdık. Çalışmamıza atak döneminde olmayan FMF tanılı 77 çocuk hasta ve 70 sağlıklı çocuktan oluşan kontrol grubu olmak üzere toplam 147 olgu dahil edildi. Çalışmaya alınan tüm olguların yaş, cinsiyet, boy, vücut ağırlığı, serum PON1 ve ARE düzeylerine bakıldı. Atak döneminde olmayan FMF hastalarının ve kontrol grubundaki olguların bakılan serum PON1 ve ARE düzeylerinin yaş, cinsiyet, boy ve vücut ağırlığından etkilenmediği görüldü. FMF hastalarının serum PON1 ve ARE düzeylerinin sağlıklı kontrol grubuna göre anlamlı düzeyde düşük olduğu saptandı.Çalışmada bakılan serum PON1 ve ARE enzim düzeylerinin FMF hastalarında birbirleriyle korele şekilde azaldığı tespit edildi. Sonuç olarak, FMF hastalarında atak dönemi dışında bakılan serum PON1 ve ARE enzim düzeylerindeki düşüklüğün; FMF hastalarında atak dönemi dışında da oksidatif stresin işareti olabileceğini ve buna yanıt olarak bu antioksidan enzimlerin azaldığını düşünmekteyiz. Bununla birlikte kesin kanıya varmak için daha kapsamlı çalışmalara ihtiyaç vardır.