Kavramsal Değişim Yaklaşımına Dayalı İşbirlikli ve Bireysel Öğrenme Etkinliklerinin 9. Sınıf Öğrencilerinin Difüzyon ve Osmoz Kavramlarını Anlamalarına ve Biyolojiye Karşı Tutumlarına Etkisi


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2010

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Ayhan ÇİNİCİ

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Yavuz DEMİR

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırmanın iki amacı vardır. Birincisi, dokuzuncu sınıf öğrencilerinin difüzyon ve osmoz kavramlarını anlamaları ve alternatif kavramlarını gidermeleri üzerine kavramsal değişim yaklaşımına dayalı işbirlikli ve bireysel öğrenme aktivitelerinin etkilerini incelemek ve geleneksel öğretim yöntemiyle karşılaştırmaktır. İkinci amaç ise, bu üç öğretim yönteminin, öğrencilerin biyolojiye karşı tutumları üzerine etkisini araştırmaktır. Çalışmada yarı deneysel yöntemin eşit olmayan gruplar ön - test son - test kontrol ve karşılaştırma modeli kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini 2007- 2008 eğitim öğretim yılında Erzurum Anadolu Lisesinden üç ayrı dokuzuncu sınıfta öğrenim gören toplam doksan öğrenci oluşturmuştur. Sınıfların ikisi deney grubu (D1 ve D2), biri ise kontrol grubu (K) olarak seçilmiştir. Sınıflar kontrol ve deney gruplarına rasgele olarak atanmıştır. Birinci deney grubunda (D1) kavramsal değişim yaklaşımına dayalı işbirlikli öğrenme etkinlikleri, ikinci deney grubunda (D2) kavramsal değişim yaklaşımına dayalı bireysel öğrenme etkinlikleri, kontrol grubunda (K) ise düz anlatıma dayalı geleneksel öğretim yöntemi uygulanmıştır. Yöntem uygulaması dört hafta sürmüştür.Araştırmanın verileri Difüzyon ve Osmoz Kavram Testi (DOKT), Biyoloji Tutum Ölçeği (BTÖ), Bilimsel işlem beceri Testi (BİBT) ve İşbirlikli Öğrenme Öz Değerlendirme Anketi (İÖÖDA) ile toplanmıştır. Sonuçlar t-testi, ANOVA, Pearson korelasyon değerleri ve tanımlayıcı istatistiksel veriler kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırmadan elde edilen sonuçlara göre hem deney hem de kontrol gruplarında akademik başarı açısından istatistiksel olarak önemli gelişme sağlanmıştır. Fakat birinci deney grubu akademik başarı bakımından ikinci deney grubuna ve kontrol grubuna göre daha yüksek başarıya erişmiştir. Diğer taraftan deney grubundaki öğrencilerin biyolojiye karşı tutumları anlamlı düzeyde gelişme göstermiş, oysa kontrol grubunda anlamlı bir değişim olmamıştır. Öğrencilerin BTÖ son test ortalamaları karşılaştırıldığında ise gruplar arasında anlamlı bir fark bulunmamıştır. Son olarak, öğrencilerin takım arkadaşları hakkındaki, sosyal destek, akademik destek ve bağlılık algıları ile biyoloji başarıları arasında bir ilişkinin olduğu, ancak bu ilişkinin istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır.