Erzurumlu Seyyid Feyzullah Efendi ve Bir Muhadarât Türü Olarak Mecmûa-i Hikâyât
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İslam Tarihi ve Sanatları Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SEMİHA SÜMEYYE ŞEGAVLİ
Danışman: Ayşe Hilal Kalkandelen
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Muhâdarât türündeki eserler IX. yüzyıldan, Letâifnâme türündeki eserler ise XV. yüzyıldan itibaren görülmeye başlamıştır. Muhâdarât türünde olduğu öne sürülmekle birlikte, XVII. yüzyılda letâifnâme türünün önemli bir örneği olarak Feyzullah Efendi'nin kaleme aldığı Mecmûa-i Hikâyât ve aynı türde yazıldığı bilinen Letâifnâme adlı eserler, bu türün gelişiminde mühim bir rol oynamaktadır. Letâifnâme türü, dönemin edebî ve kültürel birikimini yansıtmakla birlikte, toplumsal ve ahlakî değerlerin de aktarımını sağlamaktadır. Bu bağlamda, Feyzullah Efendi'nin eserleri, dönemin edebiyatına ve kültürüne ışık tutan önemli kaynaklar arasında yer almaktadır. Çalışmanın birinci bölümünde müellifin hayatı, şahsiyeti ve eserleri hakkında bilgi verilmiştir. İkinci bölümde eserin türünün doğru şekilde belirlenmesini sağlamak amacıyla Türk edebiyatında muhâdarât ve letâifnâme türleri ile ilgili bilgilere yer verilmiş ardından söz konusu iki nüsha çeşitli yönleriyle ele alınarak isim ve tür hususundaki karışıklık giderilmiştir. Yapılan incelemeyle farklı eserler olarak düşünülen Mecmûa-i Hikâyât ile Letâifnâme'nin aynı eserin iki farklı nüshası olduğu tespit edilmiştir. Çalışma ile farklı isimlerle bilinen iki nüsha için ortak bir ismin belirlenmesi düşünülmüştür. Bu amaçla eserle ilgili literatürde var olan karışıklıkların giderilmesi hedeflenmiştir. Bu karışıklıklardan biri eserin türü hususundadır. Üçüncü bölümde ise İstanbul Üniversitesi Kütüphanesi'nde 1631 numaralı Mecmûa-i Hikâyât isimli nüsha esas alınarak, Beyazıt Kütüphanesi B5619 numaralı diğer nüsha ile edisyon kritik yöntemiyle metin karşılaştırması yapılmıştır. Anahtar Kelimeler: Edisyon Kritik, Muhâdarât, Letâifnâme, Feyzullah Efendi, Mecmûa-i Hikâyât, Letâifnâme.