Kadınlara Sağlığı Geliştirme Modeline Göre Verilen Eğitimin Kardiyovasküler Hastalık Risk Faktörlerini Azaltmaya Etkisi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Halk Sağlığı Hemşireliği Anabilim Dalı Başkanlığı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2014
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Derya Adıbelli
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Dilek KILIÇ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Kadınlara Sağlığı Geliştirme Modeline Göre Verilen Eğitimin Kardiyovasküler Hastalık Risk Faktörlerini Azaltmaya Etkisi Amaç: Bu araştırmanın amacı, kadınlara Sağlığı Geliştirme Modeline göre verilen eğitimin kadınların kardiyovasküler risk faktörlerine, kardiyovasküler hastalık bilgisine, sağlıklı yaşam biçimi davranışlarına ve öz-etkililik/yeterlilik düzeylerine etkisini belirlemektir. Materyal ve Metot: Araştırma, Aralık 2012-Ocak 2014 tarihleri arasında ön test-son test kontrol gruplu deneme modeli olarak yapıldı. Araştırmanın evrenini, Sarıkamış İlçe Merkezi'nde bulunan Erenler ve İnönü Aile Sağlığı Merkezleri'ne kayıtlı Tepe ve Erenler mahallesinde ikamet etmekte olan 20-75 yaşları arasındaki 572 kadın; bu kadınlara yapılan risk taraması sonucu bir ve daha fazla risk faktörü taşıdığı saptanan ve risk puanı %5 ve üzerinde olan 61 kişi girişim, 60 kişi kontrol grubu olmak üzere toplam 121 kadın ise araştırmanın örneklemini oluşturdu. Araştırmada üç ay süre ile kardiyovasküler risk faktörlerini azaltmaya ilişkin yapılandırılan sağlığı geliştirme eğitimi verildi ve eğitimi sonrasında altı aylık izlem yapıldı. Verilerin toplanmasında "Anket Formu", "Framingham Risk Puanlama Sistemi", "Kardiyovasküler Hastalık Risk Faktörleri Bilgi Düzeyi Ölçeği", "Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları Ölçeği" ve "Öz-Etkililik/Yeterlilik Ölçeği" kullanıldı. Verilerin analizi SPSS 20.0 paket programında yüzdelik oran, frekans, bağımlı gruplarda t testi, bağımsız gruplarda t testi, ki-kare ve Dunnet T3 Post Hoc testi kullanılarak yapıldı. Bulgular: Araştırmada girişim ve kontrol grubu kadınların yaş ortalamalarının 36.5±9.58 olduğu, yaklaşık yarısının orta düzey kardiyovasküler riske sahip ve Framingham risk puanı ortalamalarının 10.80, BKİ ortalamalarının 27.5 olduğu saptandı. Kadınlara verilen sağlığı geliştirme eğitiminin kadınların kardiyovasküler risk faktörlerini düşürdüğü, eğitim sonrası girişim grubunun kardiyovasküler hastalık bilgisinin, sağlıklı yaşam biçimi davranışlarının ve öz-etkililik/yeterlilik düzeylerinin arttığı ve kontrol grubuna göre daha yüksek olduğu bulundu (p<0.05). Sonuç: Araştırma sonuçları, sağlığı geliştirme eğitiminin kadınların kardiyovasküler hastalık riskini düşürdüğü, bilgi düzeylerini artırdığı, sağlıklı yaşam biçimi davranışlarını ve bu davranışları sürdürmede öz-etkililik/yeterlilik düzeylerini artırdığını göstermektedir. 20 yaş ve üstü bireylere her yıl kardiyovasküler taramaların, kardiyovasküler korunmaya ilişkin eğitim ve danışmanlık çalışmalarının yapılması önerilebilir. Anahtar Kelimeler: Eğitim, Hemşirelik, Kadınlar, Kardiyovasküler Risk Faktörleri, Sağlığı Geliştirme, Sağlığı Geliştirme Modeli.