ERZURUM İLİ HORASAN İLÇESİ YASTIK HALILARI

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Güzel Sanatlar Enstitüsü, Temel Eğitim Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: CEMİLE SİBEL BEYDOĞAN

Danışman: Gülten Gültepe

Özet:

İnsanoğlu varoluşundan beri ihtiyaçlarını karşılama gereksinimi ile birçok sanat türü geliştirmiştir. Bunlardan biri de el sanatlarıdır. El sanatları içerisinde bulunan dokumacılık sanatı, Türkler ile sahneye çıkmıştır. Bilinen en eski halı olan Pazırık halısı sayesinde halı dokuma sanatının Türklere ait olduğu ispatlanmıştır. Hem geçim kaynağı hem de ticari olarak kullanılan dokuma ürünleri Türker'in göç ettiği yerlere yayılmış, böylelikle dünya bu sanatı tanımıştır. Tezimde dokuma sanatı ve tarihine detaylı yer verilmiştir. Tezime asıl konu olan yastık halılar ise sınırlı örnekler ile unutulmaya yüz tuttuğu için ele alınmıştır. Erzurum bölgesi gerek hayvancılık gerekse iklimsel olarak dokumacılığa daha çok önem vermiştir. Geçmişte neredeyse her hanede bulunan ve dokunan halı yastıklar, günümüzde ise sadece sayılı köy ve ilçe evlerinde bulunmuştur. Oturma alanları ve genç kızların çeyizinin olmazsa olmazı ata yadigarı kültürümüz, makine dokumasına yenik düşmüştür. Örneklerle ele aldığımız halı yastıkların , motifleri ile ne anlatmak istediği açıklamaya çalışılmıştır. Unutulan bu sanat dalımızı hatırlatmaya ve tekrar eskisi gibi hakkettiği değeri görmesine vesile olmak, yazılı olarak gelecek nesillere aktarmak tezimin özünü oluşturmaktadır. Ele alınan örneklerin analizine yer verilmiştir.