Dezavantajlı ailelerde ebeveyn tükenmişliği ile çocuklarının psikolojik iyi oluşları arasındaki ilişki
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eğitim Bilimleri Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: FEYZA NUR KUZZU
Danışman: Arzu Gülbahçe
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu araştırmanın temel amacı Sosyal ve Ekonomik Destek (SED) hizmetinden yararlanan ailelerin ebeveyn tükenmişliği durumunu ortaya çıkarmak ve bu ailelerin ebeveyn tükenmişlik durumları ile çocuklarının psikolojik iyi oluşları arasındaki ilişkiyi incelemektir. Yöntem: Dezavantajlı ailelerin ebeveyn tükenmişliği ile çocuklarının psikolojik iyi oluşları arasındaki ilişkinin incelendiği bu araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini Erzurum ili Pasinler ilçe Sosyal Hizmet Merkezinden sosyal ve ekonomik destek hizmeti alan 185 aile ve onların çocukları, örneklemini ise 103 aile ve çocukları oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olarak anne ve babalara önce demografik bilgi formu daha sonra da tükenmişlik düzeylerini belirlemek için "Ebeveyn Tükenmişlik Ölçeği" ve çocukların psikolojik iyi oluşlarını belirlemek için Stirling Psikolojik İyi Oluş Ölçeği uygulanmıştır. Araştırma sonucunda elde edilen verilerin analizi için SPSS 22.00 programı kullanılmıştır. Elde edilen verilere göre ebeveyn tükenmişliği ile psikolojik iyi oluş arasındaki ilişki açıklanmaya çalışılmıştır. Bulgular: Ebeveyn Tükenmişliği Ölçeği ve Stirling Çocuklar İçin Duygusal ve Psikolojik İyi Oluş Ölçeği puanlarına ilişkin ortalama değerlere bakıldığı zaman; Ebeveyn Tükenmişliği Ölçeği puan ortalaması 67,3 bulunmuş ve çalışmaya katılan ebeveynlerin tükenmişlik ölçek puanları ortanın üstünde ve ebeveyn olarak tükenmişlikleri orta derecede bulunmuştur. Çocuklar İçin Duygusal ve Psikolojik İyi Oluş Ölçeği puan ortalamaları yüksek olarak bulunmuştur. Araştırmaya katılan ebeveynlerin cinsiyetine, yaşlarına, evlilik sürelerine, evlenme şekillerine, çocuk sayısına, eğitim durumuna, gelir durumuna göre Ebeveyn Tükenmişlik Ölçeği ve Çocuklar İçin Duygusal ve Psikolojik İyi Oluş Ölçeği açısından farklar incelenmiş ve puanlar açısından farklılık anlamsız bulunmuştur. Ebeveyn Tükenmişlik Ölçeği ile Stirling Çocuklar için Duygusal ve Psikolojik İyi Oluş Ölçeği arasındaki ilişki incelendiğinde korelasyon değerlerinin tümü anlamsız bulunmuştur. Sonuçlar: Araştırma sonuçları Ebeveyn Tükenmişliği Ölçeği ve Çocuklar İçin Duygusal ve Psikolojik İyi Oluş Ölçeği'nden alınan puanların ilişkili olmadığını göstermiştir. Bununla birlikte ebeveynlerin Ebeveyn Tükenmişliği Ölçeğinden aldıkları puanların ortanın üstünde, çocukların ise Çocuklar İçin Duygusal ve Psikolojik İyi Oluş Ölçeğinden aldıkları puanların yüksek olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca elde ettiğimiz bulgulardan yola çıkarak önleyici ve müdahele edici durumların incelendiği araştırmalarda bu sonuçlardan faydalanılması yararlı olacaktır. Anahtar Kelimeler: Aile, çocuk, sosyal ve ekonomik destek, ebeveyn, duygusal ve psikolojik iyi oluş, ebeveyn tükenmişliği