MODERN ÖYKÜ KURAMI BAĞLAMINDA KUR'ÂN'DA YÛSUF KISSASI
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Arap Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: RAHİME KAYHAN
Danışman: Selami Bakırcı
Özet:Kur'an Yûsuf kıssasını en güzel kıssa olarak nitelendirir. Bu çalışma, Yûsuf kıssasını modern öykü kuramına göre incelemeyi amaçlamıştır. Çalışmanın fikri alt yapısını, kıssanın muhtevasının anlaşılmasında farklı bakış açılarının da olabileceği düşüncesi oluşturmuştur. Kur'an insanları imana davet ederken kıssa ile anlatım yöntemini bir metot ve araç olarak kullanmıştır. Kur'ân'ın kullandığı bu yöntemin bazı hususları modern öykü kuramının yapı unsurlarıyla kısmen örtüşmektedir. Modern öykü kuramına göre öykü incelemesi yapılırken; olay örgüsü, karakterler, anlatıcı, bakış açısı, zaman ve mekân gibi bazı unsurlar kullanılmaktadır. Bu unsurlar ve daha fazlası Yûsuf kıssasının muhtevasında da vardır. Durum böyle olmakla birlikte bu çalışmada Yûsuf kıssasının bir öykü olmadığı gerçeği daima göz önünde bulundurulmuştur. Bu çalışma bir giriş ve iki bölümden oluşmuştur. Girişte araştırmanın konusu, amacı, yöntem ve kaynak bilgisi gibi hususlara yer verilmiştir. Birinci bölümde önce kıssa ve Arap edebiyatında kıssa kavramına değinilmiştir. Daha sonra öykü hakkında bilgi verilmiş ve Kur'ân kıssalarıyla modern öykünün ortak alanları hakkında bir değerlendirme yapılmıştır. Ayrıca, bu bölümde modern öykü kuramının öykü incelemelerinde kullanılan yapı unsurlarının içerikleri ve kapsamları hakkında bilgi verilmiştir. İkinci bölümde Yûsuf kıssasıyla ilgili ayetler, modern öykü kuramının yapı unsurlarına göre incelenmiştir. Kıssanın ayetleri Kur'ân'daki veriliş sırasına göre ele alınmıştır. İnceleme sırasında önce ayetin Arapça metni, daha sonra da meâli verilmiştir. Meâllerde Türkiye Diyanet Vakfı'nın meâline öncelik verilmiştir. Kıssanın akışına göre farklı meâllerden de faydalanılmıştır. Daha sonra ilgili ayetin kelime ve cümle bağlamında çözümlemesi yapılmıştır. Olay örgüsü, karakterler, zaman ve mekan gibi unsurlar ayrı başlıklar halinde incelenmiştir. Kıssada geçen edebi sanatlar modern öykü kuramı dışına çıkılarak belagat ilminin usul ve esaslarına göre incelenmiştir. Zira Kur'ân-ı Kerim'in kendine has üslubu bunu gerekli kılmıştır. Çalışmanın son kısımda kıssanın tamamından elde edilen bulgular üzerinden bir değerlendirme yapılmış ve çalışma böylece tamamlanmıştır.