Alfa-tokoferol ve L-karnitinin radyasyona maruz kalmış ratların tükrük bezleri üzerine etkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Tıp Fakültesi, KULAK BURUN BOĞAZ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2005
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ÖZGÜR YÖRÜK
Danışman: Harun ÜÇÜNCÜ
Özet:ÖZET Baş boyun bölgesine uygulanan radyasyonun terapötik etkisinin yanında çok sayıda yan etkisi de vardır. Tükrük bezi de bu bölgeye uygulanan radyasyondan dolayı önemli ölçüde hasar gören dokulardan biridir. Radyoterapinin yan etkilerini önleme amacıyla antioksidanların kullanıldığı bilinmektedir. Çalışmamızda, deney hayvanlarında radyoterapi ile kombine olarak kullanılan alfa tokoferol ve L-karnitin'in tükrük bezindeki histopatolojik değişikliklere karşı etkili olup olmadığı araştırıldı. Çalışmanın başlangıcında 25 adet sağlıklı rat kullanıldı. Bunlar kontrol grubu(lgrup), radyoterapi grubu(2.grup), radyoterapi ve alfa-tokoferol grubu(3.grup), radyoterapi ve L-karnitin grubu(4.grup), radyoterapi ile alfa-tokoferol ve L-karnitin kombinasyonu grubu (5.grup) olmak üzere 5 gruba ayrıldı. 3.gruba alfa- tokoferol iki gün süre ile intramusküler 10 mg/kg/gün dozunda verildi. 4.gruba L-karnitin iki gün süreyle intraperitoneal 100 mg/kg/gün dozunda verildi, ö.gruba alfa-tokoferol intramusküler 10 mg/kg/gün ve L-karnitin 100 mg/kg/gün dozunda kombine olarak verildi, ikinci gün sonunda 2.,3.,4. ve 5. Gruplara 15 cGy tek seferde radyasyon uygulandı. Radyasyon sonrası 3 gün daha 3.gruba alfa tokoferol intramusküler, 4. gruba L-kamitin intraperitoneal ve 5. gruba alfa-tokoferol intramusküler ve L-kamitin intraperitoneal kombine olarak belirtilen dozlarda verilmeye devam edildi. Radyoterapi uygulaması sonrasındaki 10. gün 5 gruba dahil hayvanların tamamı genel anestezi (Ketamin 100 mg/kg) altında usulüne uygun bir biçimde dekapite edilerek tükrük bezleri çıkarıldı. Yapılan histopatolojik inceleme sonucu, alfa-tokoferol ve L-karnitinin ayrı ayrı ve kombine kullanımının radyoterapinin dejeneratif etkisini anlamlı ölçüde azalttığı görüldü. Anahtar kelimeler: Radyoterapi, tükrük bezi, antioksidan, a-tokoferol, L-karnitin. iv