Farklı organik gübre formlarının patates (Solanum tuberosum L.)'in verim, verim unsurları ve kalitesi üzerine etkisi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Tarla Bitkileri Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ESENGÜL ERİM BASTEM
Danışman: Erdoğan Öztürk
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu araştırma hayvansal kaynaklı atıklar olan farklı organik materyallerin gübre olarak (solucan, tavuk, sığır ve koyun gübresi) patatesin gelişmesine, verimine ve kalitesine etkisini belirlemek amacıyla 2020 ve 2021 yıllarında Erzurum'da yürütülmüştür. Yöntem: Araştırmada Agria patates çeşidi kullanılmış olup, sığır, koyun, tavuk ve solucan gübrelerinin belirlenen sabit dozları tek olarak ve gübrelerin bu sabit dozları farklı oranlarda birbirleriyle kombinasyon halinde yer almıştır. Deneme "Tesadüf Blokları" deneme deseninde üç tekerrürlü olarak kurulmuştur. Bulgular: Patatese farklı organik gübrelerin yalnız ve önerilen dozlarının birbirini tamamlayacak şekilde belirli oranlarda karıştırılarak uygulanmasının birinci yılda çıkış oranı, ana sap sayısı ve ıskarta yumru verimi, ikinci deneme yılında ocak başına yumru sayısı ve verimi ile dekara toplam ve orta yumru verimi haricinde diğer incelenen tüm karakterler üzerine etkileri önemli bulunmuştur. Deneme faktörlerinin ortalamasına göre karşılaştırıldığında çıkış oranı ve bitki boyu haricinde diğer karakterler açısından araştırmanın yürütüldüğü yıllar arasında önemlilik tespit edilmiştir. Sonuç: Sonuçlar, patatesin büyüme, gelişim ve verimi üzerine farklı organik gübrelerin önerilen dozlarının tamamının yalnız ve belirli oranlarda birbirleriyle kombinasyonlar halinde uygulanmasına göre farklı performanslar gösterdiğini ortaya koymuştur. Çalışmamızda patates bitkisine önerilen organik gübrelerin en azından birkaçının özelliklede tümünün (sığır, koyun, solucan ve tavuk gübreleri) birlikte uygulanmasının, yumruların büyümesini, verimini ve kalitesini önemli ölçüde iyileştirdiğini ortaya koymuştur. Yılların ortalamasına göre en fazla bitki boyu (54,8 cm), ocak başına yumru sayısı (13,4 adet), ocak başına yumru verimi (615,1 g), dekara toplam yumru verimi (2501,6 kg), özgül ağırlık (1,084 g/cm3 ), kuru madde (%22,1), nişasta (%14,4) ve protein (%10,4) oranları G1+G2+G3+G4 (sığır, koyun, solucan ve tavuk gübrelerinin önerilen dozlarının 25'i) uygulamasında tespit edilmiştir Ayrıca bu uygulama, dekara büyük yumru verimi açısından (sırasıyla 1429,4 ve 1348,0 kg) G1+G2+G4 (%33,3'lük oranlarda sığır, koyun ve tavuk gübresi) uygulamasıyla birlikte en yüksek değerlere sahip olmuştur. Organik gübrelerden sığır, koyun, solucan ve tavuk gübrelerinin önerilen dozlarının %25'inin birlikte karışık uygulanması ise, diğer organik gübre uygulamalarına göre büyüme, verim ve yumru kalitesini önemli ölçüde artırmıştır. Bu nedenle Erzurum ve benzeri ekolojik koşullarda patates yetiştirciliğinde mevcut organik gübreler ve bu gübrelerin önerilen miktarlarının tamamlayıcı oranlarda birlikte karışık kullanılması önerilebilmektedir.