Oryantalistlerin Klasik Dönem Arap Şiirine Bakışları

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Arap Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: NACİ ÖZSOY

Danışman: Selami Bakırcı

Özet:

Oryantalistler dini ve siyasi kaygılarla Doğu araştırmalarına başladıkları günden beri dünyada Doğu adına pek çok şey değişmiştir. Onların İslam araştırmalarına hız verdikleri dönemlerde, Batıdaki akademik dünyaya Klasik İslam edebiyatı ve kültürüne olumsuz eleştiri boyutunda sonuçlar doğuran bir bakış açısı hâkim olmuştur. Aynı bakış açısı ile Klasik Arap Şiirine yaklaşımları ve bu yaklaşımlarının dil-edebiyat ve İslami İlimlere yansımalarının günümüze kadar etkileri, farklı boyutlarda ve dönemlerde devam etmiştir. Bu bize şunu göstermiştir ki oryantalistlerin özellikle Arap Cahiliye şiiri yaklaşımlarının ayrıntılı bir biçimde kendi orijinal kaynaklarından istifade edilerek ortaya konmaya çalışılması önemli bir ihtiyaçtır. Oryantalistlerin kurdukları teorilerde referans aldıkları klasik kaynak hakkındaki görüşleri ve bu görüşlere yaklaşımları kaynak, süreç ve gaye açısından tespit edilmelidir. Bu çalışmada oryantalizmin ve oryantalistlerin çoklu yönlerine, Cahiliye Arap Şiiri hakkında çalışan öncülerine, kurdukları teorilere, klasik ve modern oryantalistlerin birleştikleri ve faklı düşündükleri noktalara, diğer İslami alanlarda oluşturulan oryantalist eğilimlere, bu eğilimlerin ardışık etkileri, uzanımları ve sonuçları ortaya çıkarılmaya çalışılmıştır. Meselenin sadece Arap şiiri ile alakalı veya onunla kısıtlı olmadığı, gerçekte amacın çok daha geniş bir alana yayıldığına yer verilmiştir.