Rusuhu'l-Lisân fî Hurûfi'l-Kur'ân (İnceleme, Metin, Dizin)


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türk Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2017

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Elif Gizem KARAOĞLU

Danışman: Süleyman Efendioğlu

Özet:

Bu yüksek lisans tez çalıĢması, XVI. yüzyılda (Klasik Osmanlıcanın ilk devrelerinde) yazılmıĢ; Eski Anadolu Türkçesinden Osmanlı Türkçesine geçiĢ dönemi eseri olan ve büyük ölçüde "Eski Anadolu Türkçesi"nin özelliklerini taĢıyan, Hamdullâh bin Hayreddin‟in "Rusûhu'l-Lisân fî Hurûfi'l-Kur'ân"adlı eserini ihtiva etmektedir. Bu çalıĢmanın amacı eserin ve dolayısıyla dönemin dil özelliklerini ortaya çıkarmak olduğu için eser; "Dil Ġncelemesi", "Metin" ve "Gramatikal Dizin" olmak üzere üç baĢlık altında ele alınmıĢtır. "Ġnceleme" bölümünde metnin ses bilgisi ve Ģekil bilgisi özellikleri incelenerek dönemin dil özellikleri ortaya konulmaya çalıĢılmıĢtır. "Metin" bölümünde eserin transkripsiyonu yapılarak Latin alfabesine aktarımı gerçekleĢtirilmiĢtir. "Gramatikal Dizin" bölümünde ise metinde geçen tüm kelimeler alfabetik sıraya göre dizilmiĢ, karĢılarına anlamları yazılmıĢtır. Ayrıca her kelimenin hangi dil içerisinde yer aldığı belirtilerek eksiz ve iĢletimli Ģekilleri ilgili kelimenin altında alt madde biçiminde sıralanmıĢtır. ÇalıĢmanın sonunda, yararlanılan kaynakları gösteren bir kaynakça bulunmaktadır. Anahtar Kelimeler: Türk Dili, Eski Anadolu Türkçesi, Dil İncelemesi