Neonatal dönem buzağılarda E. coli'nin neden olduğu sepsiste D vitamini uygulamasının inflamasyon, antimikrobiyal peptid ve D-dimer seviyeleri üzerine etkilerinin araştırılması
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, VETERİNERLİK İÇ HASTALIKLARI ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: EMRE EREN
Danışman: Mustafa Sinan Aktaş
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Sepsis, yaşamı tehdit eden bir durum olup önde gelen ölüm nedenlerinden biridir. Sunulan çalışmada neonatal dönem buzağılarda E. coli'nin neden olduğu sepsiste D vitamini uygulamasının inflamasyon, antimikrobiyal peptid ve D-dimer seviyeleri üzerine etkilerinin araştırılması amaçlanmıştır. Materyal ve Metot: Çalışma materyalini simental ırkı, 0-3 günlük yaş ve değişik cinsiyetteki 30 buzağı oluşturdu. Çalışma, 1'i kontrol (n=10), 2'si deneme (n=20) olmak üzere 3 gruptan oluştu. MT (Medikal Tedavi) grubu sepsisli buzağılardan oluştu ve bu gruba klasik tedavi uygulandı. MT + Dvit grubu, medikal tedaviye ilave olarak 20.000 IU/kg D3 vitamini IM yolla tek doz olacak şekilde uygulandı. Kontrol grubundakilerden bir kere, deneme grubundakilerden ise 0, 1, 3 ve 5. günlerde alınan kan örneklerinde Fe, NF-κB, TNF-α, IL-1β, IL-10, Katelisidin, D-dimer düzeyleri ve hematolojik (WBC, LYM, NEU, RBC, HGB, HCT) analizler; 0. ve 5. günlerde alınan kan örneklerinde ise biyokimyasal (GLU, ALT, AST, GGT, ALP, ALB, BUN, CREA, CK-MB, Ca) analizler yapıldı. Bulgular: D-dimer ölçümlerinin grup içi kıyaslamalarında MT grubunda T0 zaman dilimine göre 5 günlük süreçte bir fark oluşmazken (P>0.05), MT + Dvit grubunun T0 zaman dilimine göre T1 zaman diliminden itibaren bir azalma olduğu (P 0.05). NF-ĸB ölçümlerinin grup içi kıyaslamalarında MT grubunda T0 zaman dilimine göre T5 zaman diliminde azalma (P 0.05). TNF-α ölçümlerinin grup içi kıyaslamalarında MT grubunda T0 zaman dilimine göre T5 zaman diliminde azalma (P 0.05). Katelisidin ölçümlerinin grup içi kıyaslamalarında MT grubunda T0 zaman dilimine göre T5 zaman diliminde bir azalma (P<0.05), MT + Dvit grubunda T0 zaman dilimine göre T1 zaman diliminden itibaren bir azalma belirlendi (P<0.05). Gruplar arası kıyaslamada ise T0, T1 ve T5 zaman dilimlerinde MT ve MT+Dvit gruplarında kontrol grubuna göre bir artma, yine MT + Dvit grubunun T3 zaman diliminde kontrol grubuna göre bir artma, MT gruna göre ise bir azalma olduğu belirlendi (P<0.05). Sonuç: Neonatal dönem buzağılarda E. coli'nin neden olduğu sepsiste medikal tedaviye ilave olarak 20.000 IU/kg D3 vitamininin IM yolla tek doz kullanımının inflamasyonun azalmasında ve sepsisin neden olduğu katelisidin düzeylerindeki artışın azalmasına olumlu etkilerinin yanısıra, pıhtılaşma bozukluğu riskini de azalttığı sonucuna varıldı. Anahtar Kelimeler: Buzağı, D vitamini, E. coli, Neonatal Dönem, Sepsis