İki farklı lipid metabolizması indikatörüne KCNQ geninin yok edilmesinin etkisinin araştırılması
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Tıbbi Biyoloji Anabilim Dalı Başkanlığı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: GÖKHAN BİLGİN
Danışman: Fatih Akdemir
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Hastalıkların yaygınlığı, çeşitliliği, etkilediği sistemler çok farklı olduğundan nedenler, sonuçlar açığa kavuştukça ilişkilerin ne denli içiçe girmiş bir yapıda olduğu da ortaya çıkmaktadır. Örneğin hastalıklar nedenleri açısından bulaşıcı olan ve bulaşıcı olmayan hastalıklar (BOH'lar) diye ayrıldığında; etkilediği mekanizmalar bir noktada birleşerek benzeşmektedir. Aynı şekilde BOH'lar nedenleri açısından edinsel, doğuştan veya genetik nedenlerle oluşabilir. Bu çalışmada, gestasyonel diyabet, Uzun QT Sendromu gibi birçok metabolik ve nörolojik hastalıkla ilişkisi olduğu insan çalışmalarında gösterilen KCNQ gen ailesinin SREBP ve ChREBP gibi enerji metabolizması belirteçleri üzerine olan etkisinin ölçülmesi hedeflenmiştir. Ayrıca organizmalarda KCNQ geni inaktif durumdayken kan şekeri seviyesi ölçülerek; KCNQ geninin glikoz metabolizmasına etkisini, dolayısıyla da diyabetle olan ilişkisinin ortaya çıkarılması amaçlanmıştır. Materyal ve Metot: Çalışmamızda kullanılan Drosophila melanogaster model genetik organizmasında KCNQ geni RNAi yöntemi kullanılarak yok edilmiş, daha sonra da UAS-GAL4 sistemi kullanarak metabolik yolakların belirteçleri olan SREBP ve ChREBP faktörlerinin durumu incelenmiştir. Ayrıca Tip2 diyabetle ilişkisi olduğu insan çalışmalarında bildirilen KCNQ geninin RNAi ile yağ dokusunda yok edildiğinde glikoz düzeylerine olan etkisine bakılması için kan şekeri ölçüm yöntemi kullanılmıştır. Bulgular: Organizmalarda KCNQ geni yok edildiğinde kan şekeri seviyelerinde anlamlı ölçüde artış olduğu ve KCNQ geninin ifadesinin engellenmesinin SREBP yolağında aktivasyonu azalttığı görüldü. Ayrıca KCNQ geni RNAi kullanılarak yok edildiği diğer bir çaprazlamada Sug-GAL4/UAS-GFP habercisinin fazla etkilenmediği gözlendi. Sonuç: KCNQ geninin RNAi ile fonksiyonunun engellenmesi metabolizma parametrelerini etkilemektedir, hiperglisemiye sebep olmaktadır. Anahtar Kelimeler: CHREBP, Diyabet, Drosophila, KCNQ Gen ailesi, SREBP