Ucuz bir adsorbent üzerine reaktif mavi-160 adsorpsiyonunun incelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Kimya Mühendisliği Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ÖMER FARUK ERKILIÇ
Danışman: Fatih Sevim
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmada, atık sularda doğaya bırakıldığında toksik etkisi olan Reaktif Mavi-160 boyar maddesinin, ucuz bir adsorbent ile giderimi amaçlanmıştır. Yöntem: Deneysel çalışmada etkili ve ucuz bir yöntem olan kesikli adsorpsiyon tekniği seçilmiştir. Adsorbat olarak Reaktif Mavi-160 boyar maddesi Alfa Kimya firmasından temin edilmiştir. Adsorbent olarak Erzurum Oltu havzasından elde edilen rezervi yüksek ve ucuz doğal yeşil kil kullanılmıştır. Adsorbentin karakterizasyonu için; SEM, BET, XRD, XRF, DTA-TG, tanecik boyutu, temas açısı, zeta potansiyeli analizleri yapılmıştır. Adsorpsiyon üzerine; temas süresi, pH, adsorbent miktarı ve sıcaklık parametrelerinin, etkileri incelenmiştir. Sulu çözeltilerde yaygın bir şekilde kullanılan adsorpsiyon izoterm modellerinden; Langmuir, Freundlich, Temkin ve Dubinin-Radushkevich modellerinin deneysel verilere uygunlukları araştırılmıştır. Deneysel verilere uygun bir kinetik model için Yalancı Birinci Derece, Yalancı İkinci Derece, Elovich, Partikül İçi Difüzyon, Ritchie ve Power modelleri incelenmiştır. Adsorpsiyon entalpisi, entropisi ve Gibbs serbest enerjisinin belirlenmesi için termodinamik inceleme yapılmıştır. Bulgular: Doğal yeşil kil üzerine Reaktif Mavi-160 boyar maddesinin adsorpsiyonunda, en uygun izoterm modelin Freundlich ve en uygun kinetik modelin ise Yalancı İkinci Derece Kinetik modeli olduğu olduğu belirlenmiştir. Ayrıca yapılan Termodinamik inceleme sonucunda Gibbs serbest enerjisi değişiminin negatif ve entalpi değişiminin pozitif değerleri adsorpsiyon prosesinin kendiliğinden ve endotermik olarak gerçekleştiğini göstermiştir. Sonuç: Elde edilen sonuçlar ışığında Erzurum/Oltu yöresinde bulunan yüksek rezervli doğal yeşil kilin, Reaktif Mavi-160 boyar maddesinin giderimi için adsorbent olarak kullanılabileceği söylenebilir.