Zinpir-1 Ligandı ile fonksiyonlaştırılmış Fe3O4-SiO2-NH2 nanokompozitlerini kullanarak oral prekanser ve oral kanser hastalarının tükürük çinko seviyelerinin belirlenmesi için yeni bir spektroflorometrik yöntemin geliştirilmesi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Eczacılık Analitik Kimya Anabilim Dalı Başkanlığı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ELMAS POLATDEMİR
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Fatma Demirkaya Miloğlu
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Zn2+ iyonuna duyarlı Zinpir-1 ligandı ile fonksiyonlaştırılmış manyetik ve floresans özelliğe sahip Fe3O4-SiO2-NH2 nanokompozit oluşumuna dayalı yeni bir spektroflorometri yönteminin geliştirilmesi, valide edilmesi ve geliştirilen yöntem ile oral prekanser ve oral kanser hastalarının tükürük çinko seviyesinin belirlenmesi ve karşılaştırılması amaçlanmaktadır. Materyal ve Metot: Fe3O4-SiO2-NH2-(Zinpir-1) nanokompoziti sırasıyla Zinpir-1 bileşiğinin, Fe3O4 manyetik nanopartiküllerinin, Fe3O4-SiO2-NH2 amin sonlu silika kaplı manyetik nanopartiküllerinin sentezi ve daha sonra Zn2+ iyonuna duyarlı Zinpir-1 ligandının Fe3O4-SiO2-NH2 nanopartikülüne kovalent bağ ile immobilizasyonu sonucu elde edildi. Sentezlenen bileşiklerin yapısı ve kimyasal bileşimi TEM, XRD ve FT-IR yöntemleri ile belirlendi. 100 mM KCI ve 50 M EDTA içeren Tris-HCl (pH 7.2) tampon çözeltisindeki Fe3O4-SiO2-NH2-(Zinpir-1) nanokompozitine Zn2+ yüklenmesi yapıldı. Spektroflorometri yönteminde eksitasyon ve emisyon maksimumları sırasıyla 490 nm ve 530 nm olarak belirlendi. Floresans şiddeti üzerine zamanın ve diğer metal iyonlarının etkisi incelenerek yöntem optimize edildi. Zn2+, tükürük örneklerinden Fe3O4-SiO2-NH2-Zn(Zinpir-1) nanokompoziti şeklinde manyetik olarak ayrıldı. Bulgular: Sentezlenen kırmızı-kahverengi Fe3O4-SiO2-NH2-(Zinpir-1) nanokompozitinin hem manyetik hem de floresans özellik gösterdiği belirlendi. Nanokompozite Zn2+ yüklenmesi ile floresans şiddetinin arttığı tespit edildi. Zn2+ ve Fe3O4-SiO2-NH2-(Zinpir-1) nanokompozitinin etkileşim süresi 20 dakika olarak belirlendi. Hem standart hem de yapay tükürük çözeltileri için 20 ile 160 ng/mL derişim aralığında kalibrayon eğrileri çizildi. Geliştirilen yöntemin geçerlilik testleri yapıldı. Standart ve yapay tükürük çözeltilerinde yapılan analizlerde LOD ve LOQ değerleri sırasıyla 5.04 ile 5.89 ng/mL ve 15.3 ile 17.8 ng/mL olarak tespit edildi. Tükürükte bulunan diğer metal iyonlarından kaynaklanan bir girişim etkisi gözlenmedi. Önerilen yöntem ile altı oral prekanser, altı oral kanser ve altı sağlıklı gönüllüye ait tükürük örneklerinde Zn2+ analizi gerçekleştirildi. Sonuç: Her biri altı kişiden oluşan bağımsız üç grubun karşılaştırılmasında Kruskal-Wallis tek yönlü istatistiksel analiz yöntemi kullanıldı. Elde edilen sonuçlara göre sağlıklı gruptan, sırasıyla oral prekanser ve oral kanser gruplarına doğru gidildikçe tükürük Zn2+ derişiminde istatistiksel olarak anlamlı bir azalma olduğu belirlendi (p=0.0005). Zn2+ derişiminin oral prekanser ve oral kanser tanısında bir biyobelirteç olarak kullanılabileceği sonucuna varıldı. Anahtar Kelimeler: Fe3O4-SiO2-NH2-(Zinpir-1) nanokompoziti, oral kanser ve oral prekanser, spektroflorometri, tükürük, Zn2+.