Erzurum ve çevresinde üretilen süt ve süt ürünlerinin mevsimlere göre mineral madde ve ağır metal içeriği

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Veteriner Anabilim Dalları Bilimsel Hazırlık Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2010

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: KORHAN ÖZTURAN

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Mustafa ATASEVER

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Erzurum ve Çevresinde Üretilen Süt ve Süt ürünlerinin Mevsimlere Göre Mineral Madde ve Ağır Metal İçeriğiBu çalışma ile Erzurum il merkezi ve bazı ilçelerinde üretilen inek sütleri ve süt ürünlerinin dönemsel olarak mineral madde ve ağır metal kirlilik düzeyleri ve bu değerlerin bölgenin toprak ve bitki yapısından ne düzeyde etkilendiği belirlenmiştir. Alınan 335 adet inek sütü, 82 adet süt ürünü, 52 adet toprak ve 52 adet çayır-mera bitkisinde Ca, Na, K, Mg, Cu, Fe, Zn, Pb, Ni ve Mn konsantrasyonları, İndüktif Eşleşmiş Plazma Optik Emisyon Spektroskopisi (ICP-OES) cihazı kullanılarak belirlenmiştir.İncelenen inek sütü örneklerinde Ca, Na, K, Mg, Cu, Fe, Zn, Pb, Ni ve Mn miktarları sırasıyla; 1258,48 mg/kg, 415,51 mg/kg, 1768,58 mg/kg, 107,33 mg/kg, 0,079 mg/kg, 0,640 mg/kg, 1,406 mg/kg, 0,031 mg/kg, 0,034 mg/kg 0,022 mg/kg düzeylerinde bulunmuştur. Erzurum ve yöresinde üretilen inek sütlerinin mineral madde değerlerinin iyi seviyelerde olduğu, ağır metallerden Fe, Pb ve Ni seviyelerinin ise izin verilen limitleri aştığı gözlenmiştir. Süt ürünleri içerisinde tereyağında Pb yönünden kirlilik mevcudiyeti tespit edilmiştir. Yörenin toprak ve bitki örtüsünün mineral madde yönünden iyi durumda olduğu, toprağın herhangi bir ağır metalle fazla seviyelerde kontamine olmadığı, bitkilerin ise sadece Fe içeriği açısından kirli olduğu belirlenmiştir. Süt örneklerindeki Ca, Na, K, Cu ve Pb konsantrasyonları mevsimsel değişimlerden çok önemli düzeyde etkilenirken (P 0,05).Anahtar Kelimeler: Süt ve ürünleri, mineral madde, ağır metal, ICP-OES.