Ürün seçimi problemi için yeni bir bulanık bütünleşik ÇKKV-(0-1) hedef programlama yaklaşımı
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Endüstri Mühendisliği Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2015
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: İLKER KARADAĞ
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Elif KILIÇ DELİCE
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Ürün seçimi, çok sayıda ve farklı özelliklere sahip ürün alternatiflerinin olması nedeniyle hem tasarımcılar hem de mühendisler için oldukça karmaşık ve zaman alıcı bir süreçtir. Bu problem birden fazla birbiriyle bağımlı kriteri ve müşterilerin ürünle ilgili bilgi eksikleri nedeniyle belirsiz veriyi içermektedir. Bu nedenle ürün seçim problemi bir bulanık çok kriterli karar verme (ÇKKV) problemi olarak ele alınabilir. Bu çalışmada, bulanık bir ortamdaki ürün seçim probleminin çözümü için yeni bir bulanık bütünleşik ÇKKV-(0-1) Hedef Programlama (HP) yaklaşımı önerilmiştir. Bu yaklaşımın birinci aşamasında, alternatiflerin önceliklerini elde etmek için bulanık DEMATEL(Decision Making Trial and Evaluation Laboratory Model) ve bulanık VIKOR&GİA (Vise Kriterijumska Optimizacija I Kompromisno Resenge & Gri İlişkisel Analiz) metotlarından oluşan bulanık bütünleşik bir ÇKKV yöntemi geliştirilmiştir. Bu aşamada kriterler arasındaki bağımlılıklar ve değerlendirme sürecindeki belirsizlikler dikkate alınmıştır. İkinci aşamada, birinci aşamada belirlenen alternatiflerin öncelikleri dikkate alınarak yeni bir 0-1 HP modeli geliştirilmiştir. Önerilen yaklaşımda yer alan yöntemler literatürde şimdiye kadar birlikte kullanılmamıştır. Ayrıca, bu yaklaşımda geliştirilen 0-1 HP modeli geleneksel 0-1 HP modellerinden farklı olarak hem alternatiflerin önceliklerini hem de hedeflerin ağırlıklarını göz önüne alarak bir çözüm önermektedir. Önerilen bu yaklaşım Türkiye'de kablo sektöründe faaliyet gösteren bir firmada kablo seçim problemi üzerine uygulanmıştır. Bu uygulama ile fiber optik kablo seçimi ilk defa bulanık ÇKKV problemi olarak ele alınmıştır. Sonuç olarak, önerilen yaklaşımın ürün alternatiflerini karşılaştırmada ve en iyi ürünün seçiminde etkili bir yaklaşım olduğu gösterilmiştir.