Azot Dozlarının Üç Arpa Genotipinde Bazı Malt Kalite Kriterlerine Etkisi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2001

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Gülay KARTAL

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Ali ÖZTÜRK

Özet:

ÖZET Arpa verim ve malt kalitesinin genotip ve azot dozuna göre önemli derecede değişmesi, optimum gelişmeyi sağlayacak uygulamaları gerekli kılmaktadır. Bu amaca yönelik olarak, 3 arpa genotipine ( Tokak 157/37, Cytris, 1515), 5 azot dozu ( 0, 2, 4, 6 ve 8 kg/da) uygulanmıştır. Erzurum koşullarında 1996 ve 1997 yıllarında yürütülen bu araştırmadan elde edilen sonuçlar aşağıdaki gibi özetlenebilir. Ham protein oranı, ekstrakt oranı, 2.5 mm lik elek üstü oranı, nem oranı, 1000 tane ağırlığı ve hektolitre ağırlığı yönünden genotipler arasındaki farklar önemli bulunmuştur. En yüksek tane verimi (270.6 kg/da), 1000 tane ağırlığı (52.5 g), hektolitre ağırlığı (70.7 kg), 2.5 mm lik elek üstü oranı (% 82.6) ile en düşük nem oranı (% 10.35) Tokak 157/37; en yüksek çimlenme hızı (% 96.7), çimlenme gücü (% 98.4) ve ekstrakt oranı (% 80.6) ile en düşük kavuz (% 8.06) ve ham protein oranı (% 10.25) ise 1515 kayıt nolu genotipten elde edilmiştir. Denemeye alman genotipler incelenen bütün karakterler yönünden (1000 tane ağırlığı yönünden 1515 genotipi hariç) malt kalitesi ile ilgili standartlara uygunluk göstermiştir. Azot dozlarının tane verimi, 1000 tane ağırlığı, hektolitre ağırlığı, ekstrakt oranı ve ham protein oranma etkisi önemli olmuştur. En yüksek tane verimi (312.8 kg/da) ve 2.5 mm lik elek üstü oranı (% 80.3) 6 kg N/da, en yüksek ekstrakt oranı (% 80.4) 2 kg N/da, en düşük ham protein oranı ise (% 9.59) 0 kg N/da dozundan elde edilmiştir. Tane verimi ve malt kalitesi birlikte düşünüldüğünde, benzer yetiştiricilik koşullarında 6 kg N/da dozunun yeterli olduğu sonucuna varılmıştır.