Sıçanlarda Pentilentetrazolle Oluşturulan Deneysel Tutuşma Modelinde Glutamat Taşıyıcılarının Rolü

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2017

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Numan TAŞPINAR

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Ahmet HACIMÜFTÜOĞLU

Özet:

Amaç: Bu çalışmada epilepsinin glutamat taşıyıcı ve enzimleriyle ilişkisini anlamaya ve fizyolojisi hakkında bilgiler edinmeyi amaçladık. Çalışmamızda asıl hedefimiz voltametri tekniği ve gen ekspresyon sonuçları yönünden epilepsiyle glutamatın ilişkisini ortaya koymak ve glutamat eksitotoksititesinin nasıl etkide bulunduğunu anlamaya çalışmak oldu. Materyal ve Metot: Bu deneyde, ağırlıkları 220 ± 10 g olan Wistar cinsi otuz altı erişkin erkek sıçan kullanıldı. Tutuşma modeli için, anti epileptik ilaç keşfi çalışmalarında yaygın olarak kullanılan pentilentetrazol (PTZ) kullanıldı. Tutuşma modeli oluşturuldu Seftriakson ve Valproik asit tedavisi uygulandıktan sonra elektrokortikografi (EKoG) kayıtları alındı. Glutamat geri alım süreleri voltametri kayıtlarıyla alındı. Glutamat taşıyıcı ve enzimlerinin Real Time-PCR' da ekspresyon sonuçlarına bakıldı. İstatistiksel analizler için One-way ANOVA Tukey testleri için SPSS 17.0 sürümü kullanıldı. Bulgular: Yapmış olduğumuz EKoG ölçümlerinde gruplara ait spike değerleri sırasıyla PTZ: 733±59; PTZ+VPA: 231±23, PTZ+Sef: 359±30 olarak ölçüldü. Voltametriyle aldığımız ölçümlerde beyin korteksi M1 bölgesi T80 sürelerini değerlendirdiğimizde kontrol grubu, PTZ+Sef ve PTZ+VPA grupları için geri alım sürelerinin benzer olduğu görüldü. Sağlıklı bireylerde geri alım süresi 2.61 saniye iken tutuşturulmuş grupta bu sürenin 18.8 saniye olduğu görüldü. RT-PCR değerlendirmesinde tutuşturulmuş grupta EAAC1, GLT-1 ve GLAST glutamat taşıyıcıların ve glutaminaz ve glutamin sentetaz enzimlerinin ekspresyon oranlarında kontrol grubuna göre artış saptandı. Sonuç: Yapılan tüm analizler sonucunda glutamat seviyesinin aşırı derecede arttığı görüldü. En kayda değer sonuç ise primer motor korteks bölgesinde görüldü. Glutaminaz enziminin ekspresyon oranı sağlıklı hayvanlara göre 9 kat daha fazla ekprese oldu. Glutamat artışını kontrol edecek mekanizmaları normal düzeylerine getirme veya sorunu ortadan kaldırma çalışmalarının epilepsi tedavisinde önemli bir yer tutacağını düşünmekteyiz. Anahtar Kelimeler: Amperometri, Epilepsi, Glutamat, Glutamat Taşıyıcıları, RT-PCR, Voltametri