Son 5 yılda yoğun bakım kliniğimize yatan kronik obstrüktif akciğer hastalığı olan hastaların ventilasyon uygulamaları, apache II, sofa skorları ve mortalite açısından retrospektif incelenmesi


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Cerrahi Tıp Bilimleri, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2015

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: OSMAN ÖZGÜR KILINÇ

Danışman: Nazim DOĞAN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Kronik obstrüktif akciğer hastalığı (KOAH); zararlı gaz ve partiküllere maruziyet sonucu, havayolları ve akciğerin artmış kronik inflamatuvar yanıtıyla ilişkili, genellikle ilerleyici ve kalıcı hava akımı kısıtlanmasına neden olan, yaygın, önlenebilir ve tedavi edilebilir bir hastalıktır. Biz bu çalışmada son 5 yılda yoğun bakım kliniğimizde tedavi alan KOAH hastalarını; ventilasyon uygulamaları, laboratuvar analizleri, akut fizyoloji ve kronik sağlık değerlendirmesi II (APACHE II - Acute Physiology and Chronic Health Evaluation II) skorları, ardışık organ yetersizliği değerlendirme (SOFA - Sequential Organ Failure Assessment) skorları ve mortalite açısından retrospektif olarak incelemeyi amaçladık. Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Araştırma Hastanesi Anesteziyoloji ve Reanimasyon Yoğun Bakım Kliniğinde 01.01.2008-01.01.2013 tarihleri arasında KOAH tanısı ile yatırılan 298 hastanın dosyaları incelendi. Hastalara ait; demografik veriler, APACHE II, SOFA, glasgow koma skorları, yatış süreleri, ekokardiyografi sonuçları ve trakeostomi açılan hastalar kaydedildi. Hastaların yoğun bakım kliniğimize yatışında uygulanan invaziv veya non invaziv mekanik ventilasyonda ki basınç parametreleri; ekspirium sonu pozitif basınç (PEEP), inspiratuar tepe basıncı (PIP), plato basıncı değerlerine ait veriler kaydedildi. Hastaların yatışında ve çıkışındaki (taburcu veya exitusa ait en son kaydedilen değer) arter kan gazı, C reaktif protein, lökosit, hemoglobin ve aspartat aminotransferaz (AST), alanin aminotransferaz (ALT), kreatinin, Na, K, Ca, Mg gibi biyokimyasal parametreleri kaydedilip değerlendirildi. Çalışmamızda mortalite oranı % 44,64 olarak bulundu. Yaşayan hastaların yaş ortalaması (n=165) 67,29±10,42 iken, ölen hastaların yaş ortalaması (n=133) 70,54±11,25 olarak tespit edildi ve aralarında istatistiksel olarak anlamlı fark olduğu saptandı (p 0.05). Yaşayan ve ölen hastaların yatış PaCO2, HCO3, WBC, Hb, Cr, Na, Ca, Mg değerleri arasında istatistiksel olarak anlamlı fark olduğu tespit edildi (p<0.05). Yaşayan ve ölen hastaların çıkış pH, PaCO2, HCO3, CRP, WBC, Hb, AST, ALT, Cr, Na, K, Ca değerleri arasında istatistiksel olarak anlamlı fark olduğu tespit edildi (p<0.05). Yaşayan hastaların yatış ve çıkış ortalama pH, SpO2, PaCO2, PaO2, SBE, CRP, WBC, Hb, AST, ALT, Cr, Na, K değerleri arasında istatistiksel olarak anlamlı fark olduğu saptandı (p<0.05). Ölen hastaların yatış ve çıkış ortalama pH, SpO2, PaCO2, PaO2, SBE, CRP, Hb, Cr, Na, K, Ca değerleri arasında istatistiksel olarak anlamlı fark olduğu saptandı (p<0.05). Yaşayan hastaların 4'ünde (% 2,4), ölen hastaların ise 8'inde (% 6) olmak üzere toplam 12'sine (% 4) trakeostomi uygulandı. Sonuç olarak; yoğun bakım takip ve tedavilerindeki gelişmelere rağmen, KOAH hastalarında mortalite oranı multifaktöriyel sebeplere bağlı olarak halen yüksek seyretmektedir. Skorlama sistemleri hastaların mortalitesinin belirlenmesinde yardımcıdır. Mortalite riski yüksek olmasına rağmen, KOAH hastalarında uygulanan mekanik ventilasyon desteği gaz değişim fonksiyonlarına büyük fayda sağlamaktadır.