İnsan karbonik anhidraz 1 ve 2 izoenzimleri üzerine bazı ilaçların in vitro ve tavşanlar üzerinde in vivo etkisinin incelenmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Temel Tıp Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2004
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: KONCA ALTINKAYNAK
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Nuri BAKAN
Özet:VI ÖZET Bu çalışmada bazı antineoplastik, analjezik, anestezik ilaçların eritrosit karbonik anhidraz enzimi üzerine invitro ve invivo etkisi araştırıldı. Enzim üzerine invitro etki gösterdiği belirlenen 5-Florourasil, Metotreksat ve Tiopental sodyum' un Yeni Zelanda Albino türü tavşanlar üzerinde invivo benzer yada farklı etkisi olup olmadığı incelendi. Bu çalışma kapsamında toplam 16 ilaç kullanıldı. Çalışmada sağlıklı insan kanından hemolizat hazırlandı, IICA-1 ve HCA-II izoenzimleri affinite kromatogıalisi ile saflaştırıldı ve saflık derecesi SDS-PAGE) elektroforez yöntemiyle belirlendi. Saflaştırma katsayısı HCA I ve II için sırasıyla 1 10 ve 1 106 kat; spesifik aktiviteleri ise 730 ve 73333 u/mg olarak tesbit edildi. Rickli ve arkadaşları tarafından modifiye edilen Wilbur-Anderson yöntemiyle enzim üzerine invitro inhibisyon ya da aktivasyon yapan ilaçlar belirlendi. Sonuçta 5-Florourasil'in HCA I ve HCA II yi hem invitro hem de invivo inhibe ettiği gözlendi. İlaç verildikten sonraki birinci saatte istatistiki olarak anlamlı bir inhibisyon olduğu görüldü (p<0.05). İnvitro deneyde enzimi aktive ettiği gözlenen Metotreksat' ın invivo inhibe ettiği tespit edildi, ilacın eliminasyon yanlanma ömrü 8 saat kadardır. Metotreksat elimine olurken metabolitleri oluşur ve dolaşımda metabolitlerinin seviyesi artmaya başlar. Burada tesbit edilen inhibisyon muhtemelen ilacın metabolitlerine bağlı olduğu; invitro çalışmada izlenen aktivasyonun ise ilacın kendi etkisi olduğu düşünüldü. Tiopental sodyum'un HCA I ve HCA II yi hem invitro hem de invivo inhibe ettiği gözlendi. Sonuç olarak. 5-Florourasil, Metotreksat' ın ve Tiopental sodyumun, kullanımı esnasında ortaya çıkabilecek yan etkileri değerlendirirken, bu ilaçların HCA üzerine olan etkilerinin de göz önünde bulundurulması yerinde olur fikrindeyiz.