Mamografi Ünitelerine Gelen Kadınların Meme Kanseri ve Erken Tanısıyla İlgili Bilgi, Tutum ve İnançları
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Halk Sağlığı Hemşireliği Anabilim Dalı Başkanlığı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2008
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Ummahan Eroğlu Nergiz
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Dilek KILIÇ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışma farklı hastanelerin mamografi ünitelerine gelen kadınların meme kanseri ve erken tanısıyla ilgili bilgi, tutum ve inançlarını belirlemek amacıyla tanımlayıcı-karşılaştırmalı olarak yapılmıştır.Araştırma, Kasım 2006- Şubat 2007 tarihlerinde Erzurum İl Sağlık Müdürlüğüne bağlı Kanser Tarama ve Eğitim Merkezi (KTEM), Nene Hatun Kadın Hastalıkları ve Doğum Hastanesi Mamografi Ünitesi ve Süleyman Demirel Aziziye Eğitim ve Araştırma Hastanesi Radyoloji Ana Bilim Dalı Mamografi Ünitesi'nde gerçekleştirilmiştir.Araştırmada örneklem seçimine gidilmemiş, Kasım 2006-Şubat 2007 tarihleri arasında Erzurum İl Sağlık Müdürlüğüne bağlı Nene Hatun Kadın Hastalıkları ve Doğum Hastanesi Mamografi Ünitesi ve Süleyman Demirel Aziziye Eğitim ve Araştırma Hastanesi Radyoloji Ana Bilim Dalı Mamografi Ünitesi'ne mamografi çektirmeye gelen 333 kadın ile mamografi çektirmek için Kanser Tarama ve Eğitim Merkezi (KTEM)'ne gelen ?Şimdilik Kadın Kadına? Kadınların Meme Kanserinin Erken Tanısına Yönelik Eğitimi adlı proje kapsamındaki 1018 kadın araştırmanın evrenini oluşturmuştur.Araştırmada veriler, kadınların tanıtıcı özelliklerini içeren soru formu, meme kanseri ve erken tanısına ilişkin tutumlarını belirleyici soru formu, meme kanseri ve erken tanı yöntemleri konusunda bilgi değerlendirme formu ve Sağlık İnanç Ölçeği ile toplanmıştır. Verilerin istatistiksel değerlendirmesinde SSPS 10.0 paket programı kullanılmıştır.KTEM'e başvuran kadın grubunun meme kanseri bilgisinin (%88.6), kendi kendine meme muayenesi (KKMM) bilgisinin (%87.6), KKMM yapma (%61.8), klinik meme muayenesi (KMM) yaptırma (%99.6) ve mamografi çektirme (%99.3) oranının diğer mamografi ünitesine gelen kadınlara göre yüksek olduğu saptanmıştır. Mamografi ünitelerine gelen kadınların meme kanseri ve erken tanısı ile bilgili bilgi aldıkları kaynaklar içerisinde KTEM'e başvuran kadınların akran eğiticisinden (%88.4) diğer mamografi ünitelerine başvuran kadınların ise kitle iletişim araçlarından bilgi aldıkları tespit edilmiştir.Kadınların %65.2'sinin kontrol amaçlı mamografi çektirdiği ve %65.5'nin mamografi sonucunun normal olduğu belirlenmiştir. KTEM'e başvuran kadınların meme kanseri ve erken tanısına yönelik bilgi düzeyinin, diğer iki hastanenin mamografi ünitesine başvuran kadınların bilgi düzeyine göre yüksek olduğu bulunmuştur (P<0.001).KTEM'e başvuran kadınlar diğer mamografi ünitelerine gelenlerle karşılaştırıldığında duyarlılık, sağlık motivasyonu, KKMM yarar, KKMM öz-etkililik ve mamografi yarar algılarının yüksek olduğu, KKMM engelleri ve mamografi engelleri algısının ise düşük olduğu belirlenmiştir.Sonuç olarak bu araştırmada diğer iki mamografi ünitesine göre KTEM'e başvuran kadınların meme kanseri ve erken tanısına yönelik bilgi düzeylerinin daha yüksek ve meme kanseri ve taramalarına ilişkin sağlık inançlarının daha olumlu olduğu saptanmıştır.Anahtar Kelimeler: Meme kanseri bilgisi, kendi kendine meme muayenesi, klinik meme muayenesi, mamografi, sağlık inançları, mamografi üniteleri.