SH-SY5Y nöroblastoma hücre hattında nörodejenerasyona karşı kuersetin ve sodyum selenat içeren çok hedefli ilacın nöroprotektif etkilerinin araştırılması
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Moleküler Biyoloji ve Genetik Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: GÖKHAN DERVİŞOĞLU
Danışman: Melda Şişecioğlu
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Hidrojen peroksit (H2O2), canlı organizmalarda oksidatif strese neden olan önemli bir reaktif oksijen türüdür. Oksidatif stres; Alzheimer, amyotrofik lateral skleroz (ALS), Parkinson ve Huntington gibi 600'den fazla merkezi sinir sistemi hastalığı patoetiyolojisine sebep olan en önemli nörodejeneratif faktörlerden birisidir. Kuersetin bitkisel bir flavonoiddir ve güçlü antioksidan özelliğinin yanı sıra çeşitli nöroprotektif aktivitelere de sahiptir. Sodyum selenat bir serin-treonin fosfataz olan PP2A'nın (protein fosfataz 2A) spesifik ve güçlü bir aktivatörüdür. Nörodejeneratif hastalıkların karmaşık patogenezi ve etiyolojisi, tek bir reseptör veya enzimatik sisteme hedeflenen monoterapötik ilaçlar ile bu çok faktörlü hastalıkların başarılı bir şekilde tedavisinin mümkün olamayacağını açıkça göstermektedir. Son zamanlarda multipotansiyel tedaviler daha çekici stratejiler haline gelmiş ve literatürde çok işlevli ilaç yaklaşımlarının potansiyeli vurgulanmıştır. Bu nedenle bu tez çalışması kapsamında; kuersetin (Q) ve sodyum selenat (SS) karışımı ile elde edilen çok hedefli ilaç kombinasyonunun (QSS) insan nöroblastoma SH-SY5Y hücrelerinde H2O2 ile indüklenen oksidatif stres kaynaklı nörodejenerasyona karşı sinerjistik nöroprotektif etkilerinin araştırılması hedeflenmiştir. Bu amaçla H2O2 kaynaklı oksidatif stres varlığında Q, SS ve QSS ile ön muamele edilen SH-SY5Y hücrelerine; canlılık testleri (WST-1, propidyum iyodür içeren annexin V-FITC ve JC-1 mitokondriyal membran potansiyelindeki değişim (ΔΨm)), hücre içi antioksidan aktivite testleri (hücre içi katalaz enzimi (CAT) aktivitesi, hücre içi toplam antioksidan kapasite (TAC)) ve oksidatif stres testleri (hücre içi reaktif oksijen türleri (ROS), lipid peroksidasyonu (LPO) ve hücre dışı insan Aβ(1-42)) uygulandı. Sonuç olarak, elde edilen tüm veriler birlikte değerlendirildiğinde QSS'nin SH-SY5Y insan nöroblastoma hücrelerinde oksidatif stres kaynaklı nörodejenerasyona karşı sinerjistik olarak nöroprotektif etki gösterdiği belirlendi.