TAVUK ETİ ÜRETİMİNDE LİDER ÜLKELERİN 2019-2025 DÖNEMİNDEKİ ÜRETİMLERİNİN ARIMA MODELİYLE TAHMİNİ

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Tarım Ekonomisi Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MÜNİSE DİLLİ

Danışman: Ahmet Semih Uzundumlu

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: 1961-2018 yıllarına ait 58 yıllık tavuk eti üretim miktarları kullanılarak 2019-2025 dönemi için lider ülkelerin üretim miktarları ARIMA model yardımıyla tahmin edilmeye çalışılmıştır. Ayrıca FAO nüfus projeksiyonları ile önde gelen ülkelerde tavuk eti üretiminin kişi başına yeterli olup olmadığı da ortaya konulmuştur. Yöntem: Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü'nden (FAO) 58 yıllık verilerin alınmasıyla ARIMA (p, d, q) analiz modeli kullanılmıştır. Ayrıca Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) ve Uluslararası Ticaret Merkezi'nden (ITC) alınan veriler de kişi başı üretim, ihracat ve ithalat karşılaştırmalarında kullanılmıştır. Bulgular: Çalışmada 1961-2018 yıllarına göre 2019-2025 yıllarında dünya ABD, Çin, Brezilya, Rusya, Hindistan, Meksika, Endonezya, Japonya, İran ve Türkiye'de tavuk eti üretimi artış göstereceği tespit edilmiştir. Tavuk etinin nüfusa göre oranı dikkate alındığında dünyada kişi başına tavuk eti üretimi 9,5 kg'dan 2019-2025 yıllarında 16,2 kg'a ve Türkiye'de ise 11,3 kg'dan 29,3 kg'a yükseleceği ön görülmektedir. Sonuç: 1961-2018 dönemi içerisinde tavuk eti üretiminde önde gelen on ülkenin toplam üretimindeki payı %59,4 iken 2019-2025 yılındaki tavuk eti üretiminin toplam üretimdeki payı %59,3 olacaktır.