Ön Asya Mitolojilerinin Toplumsal Yapıya Yansımaları

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü, Tarih Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2026

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ŞAHİN ÇOLAK

Danışman: Yasin Topaloğlu

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu tez çalışması, Ön Asya mitolojilerinin toplumsal yapıya etkisini incelemek üzere disiplinler arası bir yaklaşım benimsemektedir. Mitlerin, dilin ortaya çıkışından ritüellerin şekillenmesine, kutsal mekânların inşasından şehir kurulum mitlerine kadar geniş bir alanda toplumsal yapıyı etkilediği varsayılmakta ve bu etkiler hem tarihsel hem de semiyotik yöntemlerle analiz edilmektedir. Çalışma, mitolojinin yalnızca bir anlatı türü olmadığını; aksine toplumsal düzenin yeniden üretildiği, ideolojik kodların yerleştirildiği ve tarihsel anlamların kurulduğu bir alan olduğunu vurgular. Mitler aracılığıyla birey, kendini toplumu içinde konumlandırır; tanrı, kahraman ve kurucu figürler (arketipler) üzerinden kendi yaşam düzenini anlamlandırır. Gılgamış, Enuma Eliş, İnanna, Atis ve benzeri mitolojik örnekler üzerinden yapılan çözümlemeler, bu mitlerin tarihsel bilince, toplumsal rollere, dinî düzenlemelere ve kent mimarisine nasıl etki ettiğini gözler önüne sermektedir. Anahtar Kelimeler: mitoloji, toplumsal yapı, ritüel, şehir kurulumu, Ön Asya, arketip