Artırılmış Gerçeklik Destekli Matematik Etkinliklerinin Okul Öncesi Çocuklarda Erken Matematik Yeteneği ve Akıl Yürütme Becerilerine Etkisi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eğitim Bilimleri Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MERVE COŞGUN DEMİRDAĞ
Danışman: Adnan Taşgın
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmanın amacı, artırılmış gerçeklik teknolojisi destekli matematik etkinliklerinin 5 yaşındaki okul öncesi çocuklarda erken matematik yeteneği ve akıl yürütme becerileri üzerindeki etkisini araştırmaktır. Ayrıca çocukların materyallerle, öğretmenlerle ve akranlarıyla etkileşimlerini değerlendirmek ve deney grubundaki çocuklarla görüşmeler yaparak artırılmış gerçeklik teknolojisi hakkındaki görüşlerini belirlemektir. Yöntem: Bu çalışmada, nicel ve nitel yaklaşımların bir arada kullanıldığı karma araştırma modellerinden iç içe gömülü desen benimsenmiştir. Araştırmada 5 yaş grubu okul çocuklara deneysel işlem öncesinde Erken Matematik Yeteneği Testi (TEMA-3) ve Erken Matematiksel Akıl Yürütme Becerileri Değerlendirme Aracı uygulanmıştır. Ardından artırılmış gerçeklik uygulamalarıyla öğretim sürecinde, gözlem ve görüşme soruları ile veriler toplanmıştır. Araştırmanın nitel boyutunda durum çalışması benimsenmiştir. Durum çalışmasında çocukların uygulama sırasında yaşadıkları deneyimler, etkinliklere katılım ve keyif aldıkları durumları içeren görüşme soruları ve artırılmış gerçeklik teknolojisi kullanımı sırasındaki etkileşimleri anlamak için araştırmacılar tarafından geliştirilen etkileşim gözlem formu kullanılmıştır. Bulgular: Deney grubunda artırılmış gerçeklik destekli etkinlikler sonucunda hem erken matematik yeteneği hem de erken matematiksel akıl yürütme becerilerinde son test lehine anlamlı ve yüksek düzeyde gelişim tespit edilmiştir. Kontrol grubunda da anlamlı gelişim gözlenmiş ancak deney grubuna göre daha düşük etki büyüklüğü elde edilmiştir. Kovaryans analizi sonuçlarına göre, deney grubu lehine anlamlı farklılıklar bulunmuş, artırılmış edilmiştir. Kovaryans etkinliklerin erken matematik yeteneği üzerindeki etkisi %21, erken matematiksel akıl yürütme becerileri üzerindeki etkisi ise %31 düzeyinde ölçülmüştür. Haftalık gözlem sonuçlarında çocuk-çocuk, öğretmen-çocuk ve materyal-çocuk etkileşimlerinde on haftalık süreç boyunca artış olduğu görülmüştür. Görüşme sonuçlarında çocukların en çok üç boyutlu nesne görmekten keyif aldıkları, hayvan seslerini duymanın ve etkileşim içinde olmanın onları mutlu ettiği en sık ifade edilen bulgular arasındadır. Olumsuz görüş olarak seslerin zor duyulduğu ve tableti tutmakta güçlük çekildiği gibi teknik sorunlar görüşmeden çıkan sonuçlardandır. Sonuçlar: Artırılmış gerçeklik teknolojisi destekli matematik etkinliklerinin, 5 yaş grubu çocuklarının hem erken matematik yeteneklerini hem de erken matematiksel akıl yürütme becerilerini artırmada etkili olduğu bulunmuştur. Çocukların artırılmış gerçeklik uygulamalarına yüksek ilgi gösterdiği, etkinlikleri eğlenceli buldukları, ancak bazı teknik ve ergonomik sorunlar yaşadıkları da belirlenmiştir. Anahtar Kelimeler: artırılmış gerçeklik, matematik öğretimi, erken matematik yeteneği, akıl yürütme becerileri, okul öncesi eğitim, karma yöntem.