HİPERTANSİYON HASTALARINDA İLAÇ UYUMU VE İLAÇ UYUMUNU ETKİLEYEN FAKTÖRLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Enes Çimen
Danışman: Yasemin Çayır
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Beklenen yaşam süresinin uzaması, artan rafineri ürün kullanımı ve sedanter yaşam tarzının artmasının sonucu olarak artış gösteren hipertansiyon tüm dünyada en önemli sağlık sorunlarından biri olmaktadır. Artan komplikasyonlarla birlikte bu durum erken tanı ve tedavinin ve bu tedaviye uyumun önemini artırmıştır. Hipertansiyon hastalarının non farmakolojik ve farmakolojik tedaviye uyumu tedavinin ana bileşenlerindendir. Yapılan bu çalışmada hipertansiyon hastalarının tedaviye uyum düzeylerini araştırmak, etkileyen faktörlerin belirlenmesi amaçlandı. Gereç ve Yöntem: Atatürk Üniversitesi Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği polikliniklerine 15.10.2024-15.12.2024 tarihleri arasında müracaat eden, en az altı aydır hipertansiyon nedeni ile medikal tedavi alan,18 yaş ve üstü hastalar çalışmaya dahil edildi. Araştırmamız, hipertansiyon hastalarının büyük çoğunluğunun orta yaş grubunda, ilköğretim seviyesinde eğitime sahip, evli ve il merkezinde yaşayan bireylerden oluştuğunu göstermiştir. Bunun yanı sıra, çalışmayan bireylerin oranının yüksek olduğu, çalışanlar arasında ise en büyük grubun işçilerden meydana geldiği belirlenmiştir. Sigara kullanım oranı düşük olmakla birlikte, hastaların yalnızca %5,4'ünün düzenli fiziksel aktivite yaptığı tespit edilmiştir. Ayrıca, katılımcıların yaklaşık %90'ının fazla kilolu ya da obez olduğu saptanmış, bu durumun hipertansiyonun yönetimi açısından önemli bir risk faktörü olduğu değerlendirilmiştir. Tansiyon ölçüm sıklığının genel olarak düşük olduğu, hastaların büyük bir kısmının tansiyonlarını düzenli olarak günlük ya da haftalık takip etmediği gözlemlenmiştir. Bu bulgular, hastaların tedavi sürecine ilişkin farkındalık ve öz-yönetim becerilerinin artırılması gerektiğini ortaya koymaktadır. Bununla birlikte, çalışmaya katılan bireylerin demografik özelliklerinin belirli gruplarda yoğunlaşması, sonuçların tüm hipertansiyon hastalarına genellenmesi konusunda bir sınırlılık oluşturabilir. Sonuç: Genel olarak, çalışmamızın bulguları, ilaç uyumunun yalnızca farmakolojik tedaviyle değil, aynı zamanda bireyin yaşam tarzı, hastalığa yönelik bilgi düzeyi ve sağlık algısı gibi birçok faktörle ilişkili olduğunu göstermektedir. Hipertansiyon yönetiminde etkin sonuçlar elde edebilmek için multidisipliner bir yaklaşım benimsenmeli, hasta eğitimi güçlendirilmeli ve bireylerin sağlık farkındalığını artırmaya yönelik programlar uygulanmalıdır. Özellikle, ilaç tedavisine yönelik inançların güçlendirilmesi, düzenli tansiyon takibinin teşvik edilmesi ve obez bireyler gibi risk gruplarına yönelik özel müdahale stratejileri geliştirilmesi, hipertansiyon tedavisinde hasta uyumunu artırmada kritik bir rol oynayabilir. Anahtar Kelimeler: Hipertansiyon, Morisky tedavi uyum ölçeği, Hill-Bone Tedaviye Uyum Ölçeği, Tedavi Uyumu.