Erzurum, Erzincan ve Bayburt İllerinde (TRA I Bölgesi) Çiftçilerin Riske Karşı Tutumları ve Olası Sigorta Primlerinin Belirlenmesi Üzerine Bir Araştırma


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Tarım Ekonomisi Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2011

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Emine İkikat Tümer

Danışman: Avni Birinci

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Tarım sektörü, birçok nedenden dolayı ekonomideki stratejik işlevini sürdürmektedir. Ancak bu sektör, üretim yapısından kaynaklanan doğal, sosyal ve ekonomik risklerle karşı karşıyadır. Bu çalışmada TRA I Bölgesinde faaliyet gösteren tarım işletmelerinde çiftçilerin riske karşı tutumları ve olası sigorta primlerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Amaca ulaşmak için; Multinomial Logit, Faktör Analizi, Kümeleme Analizi, Binomial Logit, Sıralı Logit Modeli, Analitik Hiyerarşi Süreci, Bulanık Eşli Karşılaştırma, Tobit ve Sayma Veri Modeli kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen bazı sonuçlar şu şekildedir: Çiftçiler, tarım sigortası yaptırırken prim ödemelerini ilk olarak ?Hasat sonu?, daha sonra sırasıyla ?Peşin (%5 indirimli)?, ?Taksitli? ve ?Dönem ortası? yapmayı tercih etmektedirler. Çiftçiler tarım sigortası yaptırırken, öncelikle ?Tüm ürünlerde isteğe bağlı sigorta?, daha sonra sırasıyla ?Hayvansal ürünlerde zorunlu, bitkisel ürünlerde isteğe bağlı sigorta?, ?Tüm ürünlerde zorunlu sigorta? ve ?Bitkisel ürünlerde zorunlu, hayvansal ürünlerde isteğe bağlı sigorta? kriterine yer vermektedirler. Sigorta prim fiyatı arttıkça sigortalatılmak istenen hayvan sayısı azalmaktadır. Hayvan hayat sigorta prim fiyatı 1TL arttığında sigortalatılmak istenen hayvan sayısı yaklaşık 0.03 baş azalmaktadır. Tarımdan elde edilen gelir %1 arttığında, sigortalatılmak istenen hayvan sayısı %1.75 azalmaktadır. Tarımsal üretime ayrılan bütçe %1 arttığında sigortalatılmak istenen hayvan sayısı %1.56 artmaktadır. Hayvanların hastalanma ihtimali %1 arttığında sigortalatılmak istenen hayvan sayısı %0.61 artmaktadır. Hayvan hayat sigortası prim fiyatı %1 arttığında, sigortalatılmak istenen hayvan sayısı %0.87 azalmaktadır.