Farklı sıra aralığı ve azot dozlarının çörek otunun (Nigella sativa L.) verim ve verim unsurları üzerine etkileri

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Tarla Bitkileri Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: GÜL YILDIZ

Danışman: Hakan Özer

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu araştırmada, farklı sıra aralığı ve azot dozlarının çörek otu (Nigella sativa L.) bitkisinin verim ve verim unsurları üzerine etkisinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Yöntem: Bu çalışma Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi 4 nolu deneme alanında 2011 ve 2015 yıllarında yürütülmüştür. Şansa Bağlı Tam Bloklar Deneme Deseninde 4 tekrarlamalı olarak yürütülen bu araştırmada, 2 çörek otu popülasyonu (Yozgat ve Burdur), 3 sıra arası mesafe (15, 30 ve 45 cm) ve 5 azot dozu (0, 3, 6, 9 ve 12 kg/da) yer almıştır. Bulgular: İncelenen karakterler yönünden Burdur ve Yozgat popülasyonu arasında önemli farklılıklar bulunmuştur. Burdur popülasyonu verim ve verim öğeleri yönünden üstün bulunmuştur. Sıra aralığı, incelenen birçok karakteri önemli derecede etkilemiştir. Sıra aralığındaki artışlara bağlı olarak; bitki boyu, dal sayısı, kapsül sayısı, kapsüldeki tohum ağırlığı, bin tane ağırlığı ve protein oranı değerleri artarken, yağ oranı, tohum verimi ve yağ verimi değerleri azalmıştır. Azot dozlarındaki artış genel olarak bitki boyu, dal sayısı, kapsül sayısı, kapsüldeki tohum ağırlığı, bin tane ağırlığı, tohum verimi ve yağ verimi değerlerini artırmıştır. Sonuç: Erzurum ve benzer ekolojilerde çörek otu yetiştiriciliğinde maksimum tohum ve yağ verimi için Burdur popülasyonunun tercih edilmesinin ve bu popülasyonun 15 cm sıra aralığı ve dekara 6 kg azot dozunda yetiştirilmesinin uygun olacağı ortaya konulmuştur.