Bir otobiyografide kurgu ve gerçeklik: Namık Kemal

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü, Türk Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ELİF UYGUR

Danışman: Erdoğan Erbay

Özet:

Tanzimat; Osmanlı İmparatorluğu'nun asırlardır içinde bulunduğu medeniyet dairesinden çıktığı, yeni bir medeniyetin eşiğinde durduğu ve birçok alanda yenilikler, ikilikler yaşadığı buhranlı bir dönemin adı olmuştur. Namık Kemal bu zorlu dönemin en önemli isimleri arasında yer almaktadır. Sanatçının divan şiiri ile başlayan şiir merakı İbrahim Şinasi'nin etkisi ile başka bir hüviyete bürünmüştür. Namık Kemal, kalemini bireysel bir duyarlılıktan toplumsal bir duyarlılığa çevirmiş ve Türk edebiyatında, vatan konularını yoğun bir şekilde işleyen ilk isim olmuştur. Çok yönlü bir aydın olan şair, yaşamını ve sanatını içinde bulunduğu toplumun muvaffakıyetine adamıştır. Bu çalışmanın amacı, düşünce ve sanat anlayışını toplum ve devlet menfaatine adamış Namık Kemal'in manevi ve entelektüel kişiliğini mercek altına almak, eserlerine yansıyan otobiyografik unsurları kurgu ve gerçeklik temelinde anlamaya çalışmaktır. Yazarın kurgusal eserleri; makale, mektup ve gazete yazıları gibi kurgu dışı kalan ürünlerinden faydalanılarak sanatçıya yönelik eleştiri ve psikanalitik edebiyat kuramı doğrultusunda incelenmiştir. Eserler kurgu ve gerçeklik ya da hayal ve hakikat bağlamında değerlendirilirken sanatçının varoluşsal sorunlarının ve bilinçaltı düzleminin metnin aynasına ne ölçüde yansıdığını saptamak çalışmamızın temel hedefidir.