Uzun Süreli Açlığın Zebra Balığı (Danio rerio) Yağ Asidi Metabolizmasına Moleküler Etkileri
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Su Ürünleri Mühendisliği Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2015
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Ayşe Ölmez
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Abdulkadir BAYIR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmada; zebra balığı (Danio rerio)'nda 70 gün süren açlığın ve 15 gün süren yeniden beslemenin yağ asit metabolizmasında görev alan bazı genlerin ekspresyonlarına ve tüm vücut asidi kompozisyonuna etkileri araştırılmıştır. Çalışmanın sonucunda açlık uygulanan grupta doymuş yağ asitleri (SFA) miktarı diğer gruplara göre daha yüksek çıkmıştır. Palmitik asit (16:0) tüm gruplarda baskın SFA olarak bulunmuş ve en düşük miktarı açlık uygulanan grupta belirlenmiştir. Yetmiş gün sonunda açlık uygulanan grupta linolenik asit (18:3 n-3), eikosapentaenoik asit (EPA) ve dokosaheksaenoik asit (DHA) değerleri yüksek bulunurken yeniden besleme sonunda bu değerlerin kontrol grubu değerlerine döndüğü belirlenmiştir. Tekli doymamış yağ asidi (MUFA) ve n–6 çoklu doymamış yağ asit değerleri ise açlık uygulanan grupta düşük miktarda belirlenmiştir (P<0,05). Yağ asidi metabolizmasında önemli roller üstlenen sekiz genden yedisinin (elovl5, fads2, cpt1-β, acox1, acadvl, fabp7a, fabp1a) ekspresyonları açlık periyodu sonunda önemli derecede düşüş gösterirken ppar-α için tersi bir durum belirlenmiştir. Açlık periyodundan sonra 15 gün beslenen balıklarda elovl5 ve ppar-α ekspresyon değerleri kontrol grubu değerlerine dönmüştür. Sonuç olarak; uzun süre aç kalan zebra balığının yaşamsal faaliyetlerini sürdürebilmek için ihtiyaç duyduğu enerjiyi sırasıyla MUFA, SFA, EPA, DHA ve 18:3 n-3'den sağladığı belirlenmiştir. Ayrıca karaciğerdeki gen ekspresyonları ile yağ asidi kompozisyonu arasında direkt bir ilişkinin olmadığı ve 15 günlük yeniden besleme periyodunun zebra balığında uzun süreli açlıktan kaynaklanan metabolik kayıpları karşılamak için yetersiz olduğu belirlenmiştir