Progesteronun Biyoanalitik Yöntem Validasyonu
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Eczacılık Analitik Kimya Anabilim Dalı Başkanlığı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2009
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Mevlüt ALBAYRAK
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Yücel KADIOĞLU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Steroid bir hormon olan progesteronun miktar analizi için spektrofotometrik (UV- Görünür Bölge ve Birinci- Türev Spektrofotometri) ve kromatografik (Yüksek Basınçlı Sıvı Kromatografi- diyote Array Dedektör) yöntemler geliştirildi, valide edildi ve insan plazması ile progesteron içeren farmasötik preparatlara uygulandı. Spektrofotometrik yöntemlerde, progesteronun 240 nm dalga boyunda UV-Görünür Bölge absorbans değerleri ile 230 nm ve 255 nm dalga boyunda birinci türev absorbans değerleri ölçüldü.UV- Görünür Bölge Spektrofotometri yönteminde, gözlenebilme sınırı (LOD) plazma çözeltilerinde 0,5 µg/mL ve standart çözeltilerinde 0,4 µg/mL' dir. Bağıl standart sapma (% BSS) olarak belirtilen gün içi ve günler arası kesinlik plazmada % 0.04 ile % 5,67 arasında ve standart çözeltilerde % 0,2 ile % 2,03 arasındadır. Plazmadan ve farmasötik preparatlardan progesteronun geri kazanım değerleri ise sırasıyla % 76,2 ve % 98,2' den daha büyüktür.Birinci-Türev Spektrofotometri yönteminde, LOD standart çözeltilerinde 0,4 µg/mL' dir. Gün içi ve günler arası kesinlik standart çözeltilerde % 0,9 ile % 11,6 arasındadır. Farmasötik preparatlardan progesteronun geri kazanım değeri ise % 91,2' den daha büyüktür.Kromatografik olarak progesteron, asetonitril-su (70-30 h/h) mobil fazı kullanılarak ters faz C-18 kolonda ve 240 nm' de DAD dedektör ile belirlendi. LOD, hem plazma hem de standart çözeltilerinde 0,08 µg/mL' dir. Gün-içi ve günler-arası kesinlik plazmada % 2,07 ile % 7,70 arasında ve standart çözeltilerde % 0,59 ile % 2,37 arasındadır. Plazmadan ve farmasötik preparatlardan progesteronun geri kazanım değerleri ise sırasıyla % 91,08 ve % 96,6' dan daha büyüktür.Geliştirilen ve valide edilen bütün yöntemler ile farmasötik preparatta herhangi bir ön hazırlama veya ön ayırma işlemi gerektirmeden progesteron belirlendi. Ayrıca geliştirilen kromatografik yöntem, 30 ile 41. haftalar arası hamile insanlardan elde edilen plazma örneklerinde progesteron analizi başarı ile uygulandı.Anahtar Kelimeler: Progesteron, Spektrofotometrik yöntem, Türev Spektrofotometrik yöntemi, HPLC yöntemi