Türk siyasi hayatında çok partili siyaset uygulamalarına geçişi hazırlayan sebepler ve faktörler

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kamu Yönetimi Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2015

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Gökhan Kömür

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Hasan Emir AKTAŞ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Çok partili hayata geçiş süreci Türkiye'de yüzyıllardır gidilen Batı hedefinin doğal bir sonucu olarak ortaya çıkmıştır. Osmanlı İmparatorluğu döneminde başlamış olan çok partili siyasi hayat, günümüze kadar kimi zaman çok partili kimi zaman ise tek partili bir seyir göstermiştir. Ama çok partili hayata 1946 yılına kadar gerçek anlamda geçilememiştir. Osmanlı Devleti, Tanzimat ve Islahat Fermanları ile Batı modeli bir yönetim şekline isteyerek ya da zorla yönelmiş ve bu doğrultuda Meşrutiyet'i ilan etmiştir. Meşrutiyet'in ilanı ile de bu dönemde siyasal mücadeleler hız kazanmıştır. Bu mücadeleler, siyasi partiler halinde organize olarak ortaya çıkmış ve modern çağın gelişmelerini siyasal hayata geçirmek için bir yola girilmiştir. Cumhuriyet'in ilan edilmesi de bu yoldan dönülmeyeceğini ortaya koymuştur. Çok partili hayata geçiş de bu yol üzerindeki hedeflerden biri olmuştur. Mustafa Kemal Paşa'nın demokrasiye olan inancı bu yolda önemli adımların atılmasına öncülük etmiş, İkinci Dünya Savaşı'ndan sonra ülke içinde ve dışında meydana gelen gelişmeler ve demokrasiye geçiş yolunda atılan adımlar, çok partili hayata geçişi sağlamıştır. Sonuç olarak modern Türkiye Cumhuriyeti'nde çok partili siyasal hayata geçişin ortaya çıkışı yaklaşık yüz otuz yıllık bir modernleşme mirası üzerinde meydana gelmiştir.