Yaşlılarda yalnızlığın sosyal destek ve uyku kalitesine etkisinin değerlendirilmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, İç Hastalıkları Hemşireliği Anabilim Dalı Başkanlığı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: NEŞE AYKUT

Danışman: Emine Kıyak

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu araştırma yaşlılarda yalnızlığın sosyal destek ve uyku kalitesine etkisinin değerlendirilmesi amacıyla yapıldı. Materyal ve Metot: Tanımlayıcı-analitik özellikteki araştırma Ağrı il merkezinde bulunan 4 aile sağlığı merkezine kayıtlı 458 yaşlı birey ile yapıldı. Araştırmanın verileri 18 Nisan-1Temmuz 2022 tarihleri arasında toplandı. Verilerin toplanmasında Anket Formu, Yaşlılar İçin Yalnızlık Ölçeği, Aileden Algılanan Sosyal Destek Ölçeği ve Pittsburg Uyku Kalite İndeksi kullanıldı. Verilerin değerlendirilmesinde Pearson korelasyon ve Regresyon analizi kullanıldı. Bulgular: Yaşlıların yalnızlık puan ortalamasının 8.92±5.93, sosyal yalnızlık puan ortalamasının 2.89±3.10, duygusal yalnızlık puan ortalamasının 6.03±3.52 olduğu ve % 71.6'sının yalnızlık yaşadığı bulundu. Yalnızlık ile sosyal destek puanı arasında (r=-0.713, p=0.000) negatif yönlü anlamlı bir ilişki olduğu bulundu. Yalnızlık ile uyku kalitesi puanı arasında ise (r=0.239, p=0.000) pozitif yönlü bir ilişki olduğu bulundu. Yalnızlığın sosyal destekteki değişimin yarısından fazlasını (%51), uyku kalitesindeki değişimin çok azını (%5.7) yordadığı bulundu. Sonuç: Yaşlılarda düşük sosyal yalnızlık, yüksek duygusal yalnızlık ve büyük çoğunluğunun (% 71.6) yalnızlık yaşadığı tespit edildi. Yaşlılarda yalnızlık arttıkça sosyal desteğin ve uyku kalitesinin azaldığı tespit edildi. Yaşlılarda yalnızlığı azaltmak için, sosyal destek ve uyku kalitesinin iyileştirmesine yönelik hemşirelik girişimlerinde bulunulması önerilmektedir. Anahtar Kelimeler: Hemşirelik, sosyal destek, uyku kalitesi, yalnızlık, yaşlı