Rize İlinde Hanelerin Balık Tüketimi Üzerine Etkili Olan Faktörlerin Belirlenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2014
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Tuncay TEMEL
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Ahmet Semih UZUNDUMLU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Çalışmanın amacı, Rize ilindeki tüketicilerin balık tüketimine yönelik ilgili tutum ve davranışlarını belirlemek ve balıketi tüketiminde etkili olan faktörleri analiz etmektir. Araştırmada kullanılan birincil veriler, Rize ilinde ikamet eden 115 hane halkıyla yüz yüze yapılan anketlerden sağlanmıştır. Tüketicilerin balık tüketimi üzerine etkili olan faktörlerin belirlenmesinde faktör analizi kullanılmıştır. Tüketicilerin segmentlere ayrılması ve her bir segment profilinin ortaya çıkarılmasında, kümeleme analizi kullanılmıştır. En uygun balık tüketiminin belirlenmesi için AHP analizi kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre; Rize ilinde kişi başına balık tüketimi 20,07 kg olup Türkiye ortalamasının yaklaşık üç katıdır. Balık tüketimi üzerine etkili olan 35 faktör, faktör analizi ile 9 ana faktöre indirgenmiştir. Faktör analizi ile elde edilen faktör skorları kümeleme analizinde 4 kümeye ayrılmıştır. Birinci kümeye giren tüketiciler için kültürel entegrasyonlar, sağlık ve besleyicilik motivasyonu, iyi bir diyet ikamesi olması, deniz balıkları tercihi ve reklam en önemli pozitif etkiyi yapmaktadır. İkinci kümedeki hanehalkları balığın sağlık açısından faydasına büyük önem vermekte, balığı genelde kendileri tutmakta, bu nedenle balığı ekonomik bir ürün olarak görmekte, tuzlu su balıklarını tercih etmekte ve balığı her ortamda pişirip yemektedirler. Üçüncü kümedeki tükeici kitlesi balığı sağlık için her ortamda tüketmekte, her balığın mevsiminde tüketilmesine dikkat etmekte, balığı ekonomik ve diyet ürünü olarak görmektedirler. Balıkta reklama önem vermektedirler. Dördüncü gruptaki tüketiciler her balığın mevsiminde tüketilmesine dikkat etmekte, balığı ekonomik ve diyet ürünü olarak görmektedirler ve reklam bu küme için önem arz etmektedir. Araştırma sonuçları aynı zamanda hanelerin %25,55'i hamsiyi, %16,41'i palamutu, %15,19'u barbunu, %15,09'u alabalığı, %14,20'si istavriti ve %13,57'si mezgiti tercih etmektedir. Diğer taraftan Rize Merkez için en uygun balık türü hamsidir. Sonuç olarak her bir tüketici grubunun ekonomik, sosyal ve demografik özellikleri dikkate alınarak tüketicilerin daha fazla önem verdiği değişkenlere yönelik çalışmalar yapılarak tüketici memnuniyeti sağlanabilir.