Hemşirelerin kan transfüzyonu hakkında bilgi düzeylerinin ve uygulama basamaklarını gerçekleştirme durumlarının değerlendirilmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, İç Hastalıkları Hemşireliği Anabilim Dalı Başkanlığı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SEVGİ YILDIZBAŞ BARIN
Danışman: Hatice Polat
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu araştırma hemşirelerin, kan transfüzyonu hakkındaki bilgi düzeylerini ve güvenli kan transfüzyonu uygulama basamaklarını gerçekleştirme durumlarını değerlendirmek amacıyla yapıldı. Materyal ve Metot: Tanımlayıcı olarak yürütülen araştırma Sağlık Bilimleri Üniversitesi Bölge Eğitim ve Araştırma Hastanesi yoğun bakım üniteleri ile dahili ve cerrahi kliniklerde Ekim 2018-Temmuz 2019 tarihleri arasında yapıldı. Araştırmanın evrenini Sağlık Bilimleri Üniversitesi Bölge Eğitim ve Araştırma Hastanesi yoğun bakım üniteleri ile dahili ve cerrahi kliniklerde çalışmakta olan 391 hemşire oluşturdu. Araştırma örneklemi 18 Nisan-1 Haziran 2019 tarihleri arasında kan transfüzyonu yapan ve araştırmaya katılmayı kabul eden 141 hemşireden oluştu. Kan transfüzyonu gözlemi sonrasında hemşirelerin bilgi düzeylerini değerlendirmek amacıyla hazırlanan bilgi formu ve gözlem formu kullanıldı. Verilerin değerlendirilmesi Frekans, Yüzde, Kruskal Wallis H testi, Dunnet T3 Post Hoc testi, Mann Whitney U testi ve Power analizleri kullanılmış olup analizler SPSS 22.00 istatistik paket programı ile yapıldı. Bulgular: Araştırmaya alınan hemşirelerin %40.4'ü 26-30 yaşında, %66'sı kadın, %51.8'i bekar, %70.2'si lisans mezunu olduğu görüldü. Çalışmaya katılan hemşirelerin en fazla doğru yanıt verdikleri soru "Bir ünite taze donmuş plazmanın transfüzyonu ne kadar sürede tamamlanmalıdır?" (%93.6), en az doğru yanıt verdikleri soru ise "Aşağıdakilerden hangisi erken kan transfüzyonu reaksiyonlarından birisi değildir?"(%46.8) olarak bulundu. Hemşirelerin tamamının kan transfüzyonuna uygun kanülü seçtiği, eritrosit süspansiyonunda crossmatch yapılıp yapılmadığını kontrol ettiği, kan ürününün ve torbanın görünümünü (pıhtı, renk, tortu, partikül) kontrol ettiği, transfüzyon formundaki ürün bilgileri ile ürün etiketindeki bilgilerin uyumunu kontrol ettiği belirlendi. Araştırmaya dahil edilen hemşirelerin transfüzyon öncesi el yıkama oranları (%27.9), transfüzyon sebebini (%36.2) ve reaksiyonlarını (%37.6) hasta ve yakınlarına anlatma oranları düşük olarak bulundu. Sonuç: Araştırma sonucunda çalışmaya katılan hemşirelerin en fazla doğru cevabı kan transfüzyonu uygulamasına yönelik sorulara; en fazla yanlış cevabı kan transfüzyonu sonrası ve reaksiyonlarına yönelik sorulara verdikleri belirlendi. Hemşirelerin transfüzyon uygulama basamaklarını gerçekleştirme durumlarının yüksek belirlendi. Anahtar Kelimeler: Bilgi düzeyi, gözlem, hemşirelik, kan transfüzyonu