Enerji ithalatı ve tüketimimin ekonomik büyümeye etkisi: Türkiye için bir uygulama

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İktisat Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2015

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: CEREN PEHLİVAN

Danışman: Ergün Aktürk

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Enerji geçmişte olduğu gibi günümüzde de gelişmekte olan ülkeler için önemli bir üretim faktörüdür. Giderek büyüyen Türkiye ekonomisi, enerji ihtiyacının büyük bir bölümünü ithalatla karşılamaktadır. Ülkemizin artan enerji ihtiyacını karşılamak için uygun sürdürülebilir enerji politikalarının uygulanması gerekmektedir. Bu çalışmada, Türkiye'nin enerji tüketimi ve enerji ithalatının büyümeyle ilişkisi incelenmiştir. 1980-2014 yılları için zaman serisi kullanılmıştır. Serideki normal dağılımı vermek için CSI programı uygulanmış ve yıllık veriler çeyrek dönemlere dönüştürülmüştür. Zaman serisindebirim kök testi uygulanmış ve değişkenlerin birincil seviyede durağan olduğu bulunmuştur. Enerji tüketimi, enerji ithalatı ve GSYİH arasındaki uzun dönem ilişkisini bulmak için Johansen eşbütünleşme testi uygulanmıştır. Analiz sonuçları değişkenler arasında uzun dönemli bir ilişki olduğunu göstermiştir. Uzun dönemde oluşan ilişkinin kısa dönemde devam edip etmediğinin araştırılması için Hata Düzeltme Modeli yapılmıştır. Hata düzeltme değerinin negatif olması değişkenler arasında uzun vade de denge olduğunu göstermiştir. Bunun sonucunda Granger nedensellik testi yapılmış ve analiz sonuçlarıyla enerji tüketimi ve ithalatının GSYİH ile ilişkisi tespit edilmiştir. Anahtar Sözcükler: Enerji Tüketimi; Johansen Eşbütünleşme; Hata Düzeltme Modeli