4. sanayi devrimini yakalamak: Türkiye ve diğer gelişmekte olan ülkeler için bir model önerisi


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yönetim Bilişim Sistemleri - Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SAYIL SAÇAK DÜZGÜN

Danışman: Üstün Özen

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmanın temel amacı Türkiye örneği üzerinden gelişmekte olan ülkeler için 4. endüstri devrimini yakalayabilmeleri ve Endüstri 4.0'ın gereklerini eksiksiz uygulayabilmeleri adına kavramsal çerçeveye dayalı olarak bir model geliştirmektir. Bunun yanı sıra Endüstri 4.0 getirileri, riskleri, kolaylaştırıcı ve zorlaştırıcı etkenlerin tespit edilmesi, gelişmekte olan ülkelerde Endüstri 4.0 alanyazının gelişiminin incelenmesi, Endüstri 4.0'ın gelişmekte olan ülkelerde benimsenmesine etki eden alt boyutları belirleyerek bu boyutları ölçmeye yarayan geçerli ve güvenilir bir ölçek geliştirilmesi de çalışmamızın diğer hedefleri arasında yer almaktadır. Çalışmamızda teorik model olarak Teknoloji Organizasyon Çevre (TOE) modeli kullanılmıştır. Çalışmanın hedeflerine ulaşabilmek için nitel ve nicel çok çeşitli araştırma yöntemlerinden faydalanılmıştır. Hipotez testleri sonucunda, sürdürülebilirlik, farkındalık ve eğitim sisteminin gelişmekte olan ülkelerde Endüstri 4.0'ın benimsenmesini olumlu yönde etkilediği belirlenmiştir. Buna karşın, döngüsel ekonomi, tedarik zinciri performansı, yenilik kapasitesi, iş gücü yetkinlikleri ve politika/strateji çalışmalarının beklenen düzeyde etkili olmadığı tespit edilmiştir.