Almanca ve Türkçede Öfke İfade Eden Deyimlerin Semantik Açıdan İncelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Alman Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SAMET DEMİRTAŞ
Danışman: Fatma Öztürk Dağabakan
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmada iki farklı kültür dili; Almanca ve Türkçede, öfke durumunda, öfkenin dile dökülmesine yardımcı olan deyimlerdeki söz sanatları karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Çalışmamızda mecazı esas alan üç; anlamı esas alan iki söz sanatına yer verilmiştir. Dört bölümden oluşan çalışmanın birinci bölümünde duygu ve öfke kavramları hakkında bilgi verilmiştir. İkinci bölümde anlam kavramı hakkında tanımlama yapılarak anlambilim ve anlambilimin tarihi anlatılmıştır. Çalışmamızın üçüncü bölümünde deyim kavramı, deyimbilim, deyimlerin kaynağı, deyimlerde anlam olayları hakkında bilgi verilmiş; deyimlerin diğer kalıp ifadelerle olan ilişkileri konu edilmiştir. Dördüncü bölümünde ise Almanca ve Türkçe deyim sözlüklerinde öfke durumunu söze döken deyimler taranarak hangi söz sanatıyla ifade buldukları tespit edilmeye çalışılmıştır. Çalışmada incelen Türkçe deyimlere Ömer Asım Aksoy'un Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü; Almanca deyimlere ise Almanca Büyük Deyimler Sözlüğü (Großes Wörterbuch Deutsch-Redewendungen und sprichwörtliche Redensarten) kaynaklık etmiştir. Taranan sözlüklerde Almanca 131, Türkçe 81 deyim tespit edilmiştir. Çalışmada, Almanca ve Türkçe deyimler, incelenirken tek tek ele alınmıştır. Deyimler, sözcükler temel alınarak incelendi. Türkçe sözcüklere TDK'nin internet sözlüğü, Almanca sözcüklere ise Duden'in internet sözlüğü kaynaklık etmiştir. Ayrıca Almanca deyimler için yapılan açıklamalar için Redensart-Index (internet deyim sözlüğü) kullanılırken, Türkçe deyimlerde TDK dışında başvurulan kaynaklar dipnot şeklinde belirtilmiştir. Çalışmanın sonunda, her iki dilde de elde edilen veriler değerlendirilmiştir.