Diyabetik ayağı olan hastaların öz bakım deneyimleri: Nitel bir araştırma
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, HEMŞİRELİK ESASLARI ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: YEŞİM BAĞCI
Danışman: Mağfiret Kaşıkçı
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Araştırmanın amacı, diyabetik ayaklı bireylerin öz bakım deneyimlerini nitel bir yaklaşımla derinlemesine incelemektir. Gereç ve Yöntem: Tanımlayıcı ve fenomenolojik tipteki bu araştırma, Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi Yara Bakım Kliniği'ne başvuran diyabetik ayak şikayeti olan 16 bireyle ölçüt örnekleme yöntemi kullanılarak yürütüldü. Veriler, yarı yapılandırılmış derinlemesine görüşmelerle toplandı ve içerik analizi kullanılarak analiz edildi. Bulgular: Katılımcıların ortalama yaşı 67.6 yıldır, çoğu erkekti ve diyabet süreleri 14 ila 33 yıl arasında değişmektedir. Birçoğunda nefropati, nöropati ve kardiyovasküler hastalık gibi komplikasyonlar bulunmaktadır. Araştırmada üç ana tema belirlendi: (1) Tanıya verilen duygusal ve bilişsel tepkiler, (2) Diyabetin komplikasyonları ve (3) Destek kaynakları, öz bakım uygulamaları ve diyabetik ayak öz bakımındaki zorluklar. Katılımcılar sıklıkla ayak hijyeni, tırnak bakımı, uygun ayakkabı seçimi, travma önleme ve düzenli kan şekeri ölçümü yer aldı. Katılımcılar sınırlı hareket, aile ve sosyal destek eksikliği, öz bakımda zorluklar ve insülin tedavisinde kesintiler gibi önemli engeller bildirdiler. Sonuç: Araştırmanın sonucunda diyabetik ayaklı bireylerin sıklıkla öz bakım uyguladıklarını ancak önemli zorluklarla karşılaştıklarını bulundu. Aile ve sosyal destek öz bakımı olumlu etkilerken, hareket kabiliyetinin azalması gibi sınırlamalar öz bakımı olumsuz etkilemektedir. Araştırma, diyabetik ayaklı bireyler arasında öz bakımı iyileştirmek ve sürdürmek için bireyselleştirilmiş hemşirelik bakımı, sosyal destek sistemlerinin güçlendirilmesi ve multidisipliner yaklaşımlara olan ihtiyacı vurgulamaktadır.