Kök kanseri hastalığı [Rhizobium radiobacter (Agrobacterium tumefaciens)] ile mücadelede biyoajan bakterilerin kullanım imkânlarının araştırılması
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Bitki Koruma Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: NASİBE TEKİNER
Danışman: Recep Kotan
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmada; ülkemizde çeşitli konukçulardan izole edilen toplam beş kök kanseri etmeni Rhizobium radiobacter izolatının havuç dilimi ve kabak meyveleri, domates ve ayçiçeği fideleri, kalonşe yaprakları ve GF 677 şeftali, M9 ve MM106 elma fidan anaçlarında virülanslık testleri yapılmıştır. Bu izolatlar tütünde aşırı duyarlılık testine tabi tutulmuş, biyokimyasal ve fizyolojik özellikleri açısından karakterize edilmiştir. En yüksek virülanslığa sahip patojen izolata karşı; Atatürk Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Bitki Koruma Bölümü Mikroorganizma Kültür Kolleksiyonundan temin edilen toplam 2012 potansiyel bakteri izolatı biyoajan etkinliği için petride test edilmiştir. Petri denemelerinde antibiyozis veya hiperparazitik etki gösteren en etkili ilk beş biyoajan izolat sıvı besi ortamında patojene karşı test edilmiştir. İki farklı ortamda da etkili olan bu potansiyel biyoajan izolatların bazı fizyolojik ve biyokimyasal özellikleri ortaya konulmuştur. Pektolitik aktivite göstermeyen biyoajan bakteri izolatları havuç ve kabak meyvesinde test edilmiştir. Sera denemesinde kullanılmak üzere seçilen izolatların metabolit üretme ve enzim aktiviteleri araştırılmıştır. Sera denemeleri kök ve gövde uygulaması olmak üzere GF 677 şeftali anacında yürütülmüştür. Deneme tamamlanınca uygulamaların bitkideki antioksidan enzim içerikleri üzerine etkileri araştırılmıştır. Patojen ve sera çalışmalarında kullanılan biyoajanların moleküler tanıları yapılmıştır. Elde edilen sonuçlara göre; virulanslık testlerinde R. radiobacter 1B izolatı en virulant izolat olarak tespit edilmiştir. Petri testlerinde toplam 2012 adet potansiyel biyoajan içinden etkili olan 106 adet biyoajan bakteri izolat arasında sekiz izolat pektolitik aktivite göstermemiş ve bu izolatlar havuç ile kabak meyvesinde test edilmiştir. Sıvı besiyerinde patojene karşı test edilen potansiyel biyoajan bakterilerden antibiyozis etkiye sahip izolatların patojenin gelişimini baskıladığı ve hiperparazitik etki olarak değerlendirilen katı besiyeri üzerini tamamen kaplayan biyoajan izolatların ise patojen ile birlikte yaşamaya devam ettiği görülmüştür. Sera denemesinde kullanılmak üzere FDG 48, RK 570A, RK 1977, RK 1978 ve RK 1986 biyoajan izolatları seçilmiştir. Bu izolatların metabolit test sonuçlarında; hiçbir izolatın salisilik asit ve siderefor üretmediği, en yüksek HCN ve IAA üreten izolatların sırası ile RK 570A ve RK 1978 izolatları olduğu belirlenmiştir. RK 570 izolatı hariç tüm izolatların amilaz enzimi ürettiği, RK 1977 izolatı hariç tüm izolatların ise proteaz enzim aktivitesine sahip olduğu belirlenmiştir. En yüksek kitinaz, fitaz ve selülaz enzim aktivitesine sahip olan izolatların sırası ile RK 1977, RK 570A ve RK 1986 izolatları olduğu tespit edilmiştir. Sera denemesi sonuçlarında kökteki ur sayısı ve gövdedeki ur çapına göre yapılan değerlendirmede en etkili biyoajan izolatın RK 1978 olduğu tespit edilmiştir. Biyoajan uygulamalarının çoğunda bitkilerin kök ve gövdesinde katalaz, peroksidaz, süperoksit dismutaz ve askorbat peroksidaz enzim aktivitelerinde artışların olduğu gözlenmiştir. Moleküler tanı sonuçlarına göre; biyoajanlardan FDG 48 izolatı Bacillus amyloliquefaciens; RK 570A izolatı Bacillus cereus; RK 1977 izolatı Aneurinibacillus migulanus; RK 1978 izolatı Bacillus subtilis; RK 1986 izolatı Bacillus mojavensis ve patojen 1B izolatı ise Agrobacterium tumefaciens olarak tanılanmıştır.