Uzaktan eğitim sürecinde öğretmenlerin dijital yeterlilikleri ile mesleki kaygı düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: DUYGU ÖZBAY
Danışman: Ramazan Kaya
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışma uzaktan eğitimle ders veren öğretmenlerin dijital yeterlilik düzeyleri ve mesleki kaygı durumlarının belirlenmesi, dijital yeterliliğin mesleki kaygı üzerine bir etkisinin olup olmadığının ortaya koyulması ve elde edilecek sonuçlar üzerinden yeni öneriler sunulması amacı ile planlanmıştır. Yöntem: 2020-2021 Eğitim-Öğretim yılında Erzurum İl Milli Eğitim Müdürlüğüne bağlı ortaokullarda görev yapan 169 öğretmen ile bu çalışma gerçekleştirilmiştir. Araştırmada, öğretmenlerin dijital yetkinliklerini belirlemek amacıyla orijinal hali Redecker ve Punie (2016) tarafından geliştirilen, Türkçe uyarlaması Toker vd. (2021) tarafından yapılan "Eğitimciler için Dijital Yeterlilikler Ölçeği" ve öğretmenlerin kaygı düzeylerinin belirlenmesi amacıyla Köklükaya ve Yıldırım (2016) tarafından geliştirilen "Öğretmenlik Mesleğine Yönelik Kaygı Ölçeği" veri toplama araçları olarak kullanılmıştır. Eğitimciler için Dijital Yeterlilikler Ölçeğinden alınan puanlara göre öğretmenler yüksek puandan düşük puana ilerledikçe öncü, lider, uzman, bütünleştirici, kâşif ve başlangıç kategorilerine ayrılmaktadır. Veriler Covid-19 salgınından dolayı çevrim içi olarak elde edilmiştir. Bulgular: Öğretmenlerin Eğitimciler için Dijital Yeterlilikler Ölçeğinden aldıkları puanlara göre oluşturulan kategori dağılımlarında yarısından fazlasının "Kaşif" ve "Bütünleştirici" kategorisinde oldukları tespit edilmiştir. Dijital yeterlilik ve mesleki kaygı arasında anlamlı bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. Mesleki kaygı ile cinsiyet, yaş, mesleki kıdem ve branş değişkenleri arasında herhangi bir ilişki tespit edilememiştir. Fakat dijital yeterlilik ile yaş, mesleki kıdem, hizmet içi eğitim ve branş değişkenleri arasında anlamlı bir fark ortaya konulmuştur. Sonuçlar: Elde edilen bulgulara göre dijital yeterlilikleri düşük öğretmenlerin mesleki kaygılarının yüksek olduğu görülmüştür. Ayrıca kıdemli ve daha yaşlı öğretmenlerin genç meslektaşlarına göre dijital yeterliliklerinin daha düşük olduğu tespit edilmiştir. Hizmet içi eğitim almış öğretmenlerin hizmet içi eğitim almamış öğretmenlere göre dijital yeterliliklerinin daha fazla olduğu göze çarpan bir başka bulgu olarak karşımıza çıkmaktadır. Hızlı teknolojik değişimler ile kuşak farkına bağlı ortaya çıkan farkların ilerleyen yıllarda daha keskin bir hal alacağı düşünülmektedir. Gelecekte yaşanması muhtemel problemlere önceden çözüm sunabilmek için öğretmen yetiştirme programlarının dijital yeterliliği artıracak şekilde sürekli güncellenmesi ve hizmet içi eğitimlerin artırılmasının yararlı olacağı düşünülmektedir. Anahtar Kelimeler: teknolojik yetkinlik, mesleki kaygı, uzaktan eğitim