Bilgisayar tomografi destekli vücut yağ kütlesi ölçümü ve menisküs yırtıklarıyla korelasyonu


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: HASAN ABBASGULIYEV

Danışman: Fatih ALPER

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Çalışmamızın amacı bilgisayarlı tomografi tabanlı batın içi adipoz dokusunu kuantifiye etmek ve bunu vücut kitle indeksi ile olan ilişkisini ortaya koymaktır. Aynı zamanda bu çalışma grubunda diz manyetik rezonans görüntülerinde menisküs hasarı ile hem VKİ hem de intrabdominal yağ kitlesi arasındaki ilişkiyi değerlendirmektir. Gruplar arası ilişkiyi otomatik intraabdominal yağ kitlesi ölçüm yapılan veriler ile kıyaslamak ve bu tip otomatik ölçümlerin yeniden üretilebilirliğini ve kullanım için uygunluğunu ortaya koymaktır. Materyal Metod: 2010 Ocak-2023 Aralık tarihleri arasında Atatürk Üniversitesi Araştırma Hastanesi hasta arşiv kayıt sisteminde başka sebeplerle (acil endikasyon vb.) kontrastlı veya kontrastsız batın tomografi (BT) çekimi olan ve BT çekiminden en az 1 yıl içerisinde (ileriye veya geriye dönük ya da mevcutsa eşzamanlı çekilen) diz menisküs hasarı için 3 Tesla Manyetik Rezonans Görüntülemesi (MRG) mevcut olan hastaların verileri taranması hedeflendi. Hastaların vücut kitle indeksi (VKİ) sistemde mevcut bilgilerden elde olunacaktır. Bu veriler 4 farklı grup şeklinde analiz edilmesi düşünüldü (1= düşük, 2= normal, 3= kilolu, 4= obez). Diz MRG görüntüleri analiz edilip her bir dizde medial ve lateral menisküslerin T2 ağırlıklı görüntülerde sinyal değişiklikleri 5 farklı evrede değerlendirilmesi hedeflendi (Evre 1, 2a, 2b, 2c, 3). Çalışma grubu hastaların cilt altı (subkutan) ve batın içi (visseral) adipoz dokusu 3D Slicer programı (versiyon 4.10.2 https://www.slicer.org) kullanılarak volümetrik olarak hesaplanması ve değerler SCAT (subkutan adipoz doku) ve VAT (visseral adipoz doku) olarak kaydedilmesi hedeflendi. VAT ve SCAT değerleri hem VKİ hem de menisküs hasar dereceleri ile analizi yapılması amaçlandı. İstatistiksel sonuçların anlamlılığı p<0.05 düzeyinde değerlendirildi. Bulgular: Çalışmada değerlendirilen 41 hastanın %51'i (n = 21) erkek, %49'u (n = 20) kadın ve ortalama yaş 30±9 idi. Hastaların ortalama vücut kitle indeksi 25.9±4.6 olarak saptandı. Batın içi ve cilt altı volümetrik yağ değerlendirmelerinde ortalama cilt altı adipoz doku (SCAT) volümü 260.31±145.74; batın içi adipoz doku (VAT) volümü 315.74±226.96 olarak saptandı. VAT ile VKİ arasında negatif korelasyon bulunmuş olup (r= -0.3, p= 0.01) SCAT ile VKİ arasında herhangi bir korelasyon saptanmadı (r= 0.2, p= 0.8). Medial menisküs (MM) hasar derecesi ile VKİ arasında pozitif sıkı korelasyon bulundu (r= 0.7, p =0.01). Ancak SCAT ile MM hasarı arasında istatiksel olarak anlamlı fark ve korelasyon bulunmamıştır. Lateral menisküs hasarı ile hem VKİ hem SCAT hem de VAT arasında istatiksel olarak anlamlı fark saptanmadı (sırasıyla, p = 0.6, p= 0.8, p= 0.8). Sonuç: Bu çalışma VAT, VKİ ve medial menisküs hasarı arasında ilişkiyi araştıran öncü çalışmadır ve VAT'ın VKİ gibi bir endeks olarak kullanılmasının yaygınlaştırılması için daha büyük ölçekli ve kıyaslamalı çalışmalara ihtiyacı olduğunu göstermektedir.