Bor atığı kil pestillerinin mühendislik özellikleri ve yüksek plastisiteli kilin stabilizasyonunda kullanılabilirliği

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, İnşaat Mühendisliği Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: EMRAH TURAN

Danışman: Zeynep Neşe Kurt Albayrak

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bor, endüstriyel alanda kullanılan ve gün geçtikçe kullanım alanlarında artış meydana gelen bir mineraldir. Kullanım alanının çeşitlenmesi bor mineraline olan ihtiyacı da artırmaktadır. Ancak bor mineralinin üretimi esnasında ortaya çıkan atıkların miktarlarında da artış meydana gelmekte ve bu çeşitli problemlere neden olmaktadır. Bu çalışmada, Türkiye'de bulunan Eti Maden İşletmeleri Genel Müdürlüğü'ne bağlı Bigadiç, Kestelek ve Kırka İşletme Müdürlükleri'nde bor üretimi sırasında ortaya çıkan atık kil pestillerinin geoteknik özellikleri araştırılmıştır. Bu amaçla bor atığı kil pestilleri üzerinde kıvam limitleri, standart proktor, serbest basınç, şişme basıncı ve geçirimlilik deneyleri ile mineralojik analizler yapılarak bor atığı kil pestillerinin mühendislik özellikleri ortaya konmuştur. Daha sonra atık kil pestilleri, Erzurum-Horasan'dan temin edilen yüksek plastisiteli bir kile farklı oranlarda (%10, %30, %50 ve %70) katılarak bor atığı katkılı killer elde edilmiş ve bu numuneler üzerinde geoteknik deneyler gerçekleştirilerek deney sonuçları doğal kile ait deney sonuçları ile karşılaştırılmıştır. Deneyler sonucunda, Kestelek ve Bigadiç bor atıklarının yüksek plastisiteli kilin stabilizasyonunda katkı malzemesi olarak kullanılabileceği söylenebilir. İlaveten bor atığı katkılı killerin düşük geçirimlilik katsayısına sahip olmaları nedeni ile katı atık depolama alanlarında geçirimsiz şilte olarak kullanılabilirlik bakımından umut vadettiği düşünülmektedir.