Mekkî Sureler Örneğinde Kur'ân'ın Konuları Karşıtıyla Anlatım Üslûbu


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Temel İslâm Bilimleri Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Bilgi AYDIN

Danışman: Hasan Yılmaz

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Kur'ân-ı Kerim, tüm insanlığa rehber olarak gönderilmiş mucize bir kitaptır. Muhatapların bildikleri bir dille indirilmesine rağmen Kur'ân, üslûbu ve edebi güzelliği sayesinde onları aciz bırakmıştır. Kur'ân'ın doğru bir şekilde anlaşılması ve yaşamımıza aktarılabilmesi için onun her birinde ayrı bir edebi güzellik ve hikmet bulunan üslûbunu iyi bilmek gerekmektedir. Mekkî sûreler çoğunlukla tevhid, nübüvvet, ahiret gibi temel inanç esaslarıyla alakalı konuları içermektedir. Bu bağlamda mekkî sûrelerin eşsiz üslûbunun bir yansıması, zıt ifadelerden yararlanması ve karşıt konularla muhataplarına seslenmesidir. Kur'ân, insanın psikolojik yapısının bütünlüğüne uygun bir dil kullanmakta ve buna mutabık bir üslûp seçmektedir. Bu tür hitaplarda insanın yapısında var olan karşıt duygu ve hareketlerden yola çıkılmakta ve bu açıdan insanda birlikte bulunan iyi-kötü, doğru-yanlış ve iman-küfür gibi meselelere temas edilmektedir. Bu çalışmada, mekkî sûrelerde zikredilen bazı karşıt konular, ayetler çerçevesinde yorumlanmaya çalışılmaktadır. Bu çalışma, bir giriş ve iki bölümden oluşmaktadır. Giriş kısmında, araştırmanın amacı, kapsamı ve metodu açıklanmakta ve içerik hakkında genel bilgiler verilmektedir. Birinci bölümde, mekkî sûrelerin özellikleri ve onlardaki anlatım üslûpları ayetler ışığında ortaya konulmaktadır. İkinci kısımda ise karşıtlık üslûbundan yola çıkılmakta, öncelikle mekkî sûrelerdeki bazı karşıt konulara dair yorumlar ele alınmaktadır. Akabinde ise Leyl, Mâûn ve Kevser sûreleri örnekliğinde karşıt konular açıklanmakta ve bu sûrelerin gayeleri ortaya konulmaktadır.