Sirotik karaciğer hastalığında MELD skoru ile ultrasonografi ve Shear wave elastografi bulgularının karşılaştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SAİD ALİ ATALAY
Danışman: Fatih ALPER
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Sirotik Karaciğer Hastalığında MELD Skoru ile Ultrasonografi ve Shear Wave Elastografi Bulgularının Karşılaştırılması Amaç: Çalışmamızda karaciğer, dalak ve properitoneal yağ dokusundan Shear wave elastografi (SWE) yöntemi ile elde edilen sertlik değerlerini ve portal ven ve hepatik ven çaplarını Model for End-Stage Liver Disease (MELD) skoru ile karşılaştırmayı ve siroz hastalarında bu verilerin prognostik önemini ortaya çıkarmayı amaçlıyoruz. Gereç ve Yöntem: Atatürk Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi Gastroenteroloji Bilim Dalı ve Organ Nakli Merkezi'nde Mart 2022 ile Ocak 2024 tarihleri arasında siroz tanısı ile takip edilen 18 yaşından büyük, karaciğerde tanılı malign lezyonu olmayan hastalar araştırmaya dahil edildi. Hastalara aynı gün içerisinde MELD-Na skoru hesaplandı ve Two-dimensional Shear Wave Elastografi (2D-SWE) özelliğine sahip Elite EPIQ, Philips ultrasonografi cihazı ile farklı doku ve organlardan sertlik değerleri ve damar çapları ölçüldü. Hastalar etiyolojik nedene göre viral hepatit olan ve olmayanlar olarak iki gruba ayrıldı. Çalışmada istatistik analizi Statistical Package for Social Sciences Version 24.0 (SPSS) programı ile gerçekleştirildi. Değişkenlerin normal dağılıma uygunluğu Kolmogorov-Smirnov testi ile araştırıldı. Normal dağılım gösteren değişkenler için Pearson korelasyon analizi, normal dağılım göstermeyen değişkenler için Spearman korelasyon analizi kullanıldı. İstatistiksel anlamlılık düzeyi p<0.05 olarak belirlendi. Bulgular: Farklı siroz etiyolojisine sahip 52 hastanın dalaktan, epigastik bölgedeki properitoneal yağ dokusundan, karaciğerde sağ portal ven komşuluğuna denk gelen segment 5 veya segment 6 düzeyinden ve sağ ve orta hepatik ven komşuluğuna denk gelen segment 7 veya segment 8 düzeyinden 2D-SWE yöntemi ile sertlik değerleri ölçüldü. Ayrıca dalak sertlik değerinin karaciğerde iki farklı bölgeden ölçülen sertlik değerlerine oranlanan bir değişken oluşturuldu. Elde edilen sertlik değerleri uygun korelasyon testi ile MELD-Na skorları ile karşılaştırıldı. Tüm hasta grubunda ve viral hepatit alt grubunda yapılan analizlerde MELD-Na skoru ile karaciğerden elde edilen sertlik değeri ve dalak sertlik değerinin karaciğer sertlik değerine oranından elde edilen değer arasında anlamlı korelasyon saptandı. Dalak sertlik değeri, epigastrik bölgedeki yağ dokusu sertlik değeri, ortalama portal ve ortalama hepatik ven çap değerleri ile MELD-Na skoru arasında anlamlı korelasyon saptanmadı. Tartışma ve Sonuç: Çalışmamızda karaciğer sertlik değeri artan hastaların daha yüksek MELD-Na skoruna sahip olduğu görülmüştür. Ayrıca etiyolojik nedene ve ölçüm yerine göre değişen sertlik değerlerinin prognoz açısından farklılık gösterdiği görülmüştür. Viral hepatit etiyolojisine sahip hastaların karaciğerin sağ lob üst segmentlerinden (7 ve 8. Segmentler) elde edilen sertlik değerlerinin MELD-Na skoru ile daha anlamlı pozitif korelasyona sahip olduğu görülmüştür. Dalak ve karaciğer sertliklerinin oranından elde ettiğimiz değişken ile kıyaslandığında yalnızca karaciğer sertliğinin kullanıldığı analizlerde korelasyon katsayılarının daha yüksek olduğu görülmüştür. Buna göre karaciğer sertlik değeri, dalak ile oranlanarak elde edilen değişkene göre tek başına daha önemli bir prognostik belirteç olmaktadır. Anahtar Kelimeler: Karaciğer sirozu, Shear wave elastografi, MELD skoru