Çocuklarda Venöz Kan Alma İşleminde Çikolata Kokusu Ve Stres Topunun Ağrı Ve Korku Üzerine Etkisi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, ÇOCUK SAĞLIĞI VE HASTALIKLARI HEMŞİRELİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: EYLEM NAZAN KAPAN

Danışman: Türkan Kadiroğlu

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Araştırmanın amacı, çocuklarda venöz kan alma işleminde çikolata kokusu ve stres topunun ağrı ve korku üzerine etkisini incelemektir. Materyal ve Metot: Randomize kontrollü deneysel tipte, Şubat-Temmuz 2022 tarihleri arasında yürütülen bu araştırma, bir devlet hastanenin Çocuk Kan Alma Ünitesi'nde yapıldı. Araştırma, venöz kan alma işlemi uygulanan, 6-12 yaş grubu 126 çocuk ve ebeveynin katılımı ile yapıldı. Çocuklar randomizasyonla kontrol (n=42), çikolata kokusu (n=42) ve stres topu (n=42) gruplarına atandı. Veriler "Tanıtıcı Bilgi Formu", "Wong-Baker Yüz İfadelerini Derecelendirme Ölçeği (WB-YİDÖ)" ve "Çocuk Korku Ölçeği (ÇKÖ)" ile toplandı. Ölçekler, işlemden hemen önce ve işlemden hemen sonra çocuk, ebeveyn ve araştırmacı tarafından ayrı ayrı dolduruldu. Verilerin analizinde, yüzdelik dağılımlar, ortalama, standart sapma, Pearson ki-kare testi, varyans analizi kullanıldı. Araştırmada etik ilkelere sadık kalındı. Bulgular: Çocukların işlem öncesine göre işlem sonrası ortalama WB-YİDÖ ve ÇKÖ düzeyleri kontrol grubunda arttı, çikolata kokusu ve stres topu gruplarında azaldı. İşlem sonrası en düşük ortalama WB-YİDÖ puanları sırasıyla, tüm değerlendiricilere göre çikolata kokusu, stres topu ve kontrol grubunda olduğu belirlendi. İşlem sonrası en düşük ortalama ÇKÖ puanları sırasıyla, çocukların değerlendirmesine göre çikolata kokusu, stres topu ve kontrol grubu; ebeveyn ve araştırmacı değerlendirmesine göre stres topu, çikolata kokusu ve kontrol grubunda olduğu bulundu. Grupların ikili karşılaştırmalarında çikolata kokusu-kontrol grubu ve stres topu-kontrol grubu arasında WB-YİDÖ ve ÇKÖ puanları anlamlı fark gösterdi. Sonuç: Çocuklarda venöz kan alma işleminde çikolata kokusu ve stres topu uygulamaları ağrı ve korku düzeylerini azaltmıştır. Kan alma işlemi sırasında koklama ve dokunma duyusuna yönelik nonfarmakolojik ağrı ve korku yöntemlerinin uygulanması önerilmektedir. Anahtar Kelimeler: Ağrı, çocuk, hemşirelik, kan alma, korku.